Ukraina ofitserining erkaklarni majburan qaytarish taklifi bahslarga sabab bo‘ldi
Ukrainaning 413-Reyd polki ofitseri xorijga chiqib ketgan harbiy majburiyatli erkaklarni mamlakatga majburan qaytarish va ularning ayrim fuqarolik huquqlarini cheklash taklifi bilan chiqdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Harbiy xizmatchining ushbu chiqishida yangragan krepostnoylardek munosabatda bo‘lish haqidagi fikrlari ijtimoiy tarmoqlarda va jamoatchilik orasida keskin bahslarga sabab bo‘lmoqda. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, ushbu bayonot Ukraina hukumati yoki Qurolli kuchlarining rasmiy pozitsiyasi emas, balki alohida bir harbiy xizmatchining shaxsiy qarashlari hisoblanadi.
Harbiy ofitserning keskin takliflari Xirurg chaqiruv belgisi bilan tanilgan harbiy ofitser o‘z intervyusida xorijdagi ukrain erkaklarining bir qismini mamlakatga qaytarish zarurligini ta’kidladi. U harbiy xizmatdan bo‘yin tovlagan fuqarolarni saylovlarda ovoz berish huquqidan mahrum qilishni hamda Ukrainaga qaytarilgandan so‘ng ularning mehnatidan davlat manfaatlari yo‘lida majburiy foydalanish g‘oyasini ilgari surdi.
Ofitser o‘z fikrlarini bayon qilish jarayonida boshqa millat va irq vakillariga nisbatan kamsituvchi o‘xshatishlarni qo‘llagani ham kuzatildi. Uning fikricha, Ukraina rasmiylari xorijiy hamkor davlatlardan harbiy majburiyatdan qochgan fuqarolarni aniqlash va ularni vataniga qaytarishda amaliy yordam so‘rashi shart.
413-polkning rasmiy axborot manbalari ushbu suhbat e’lon qilinganini tasdiqlagan bo‘lsa-da, intervyuda aytilgan barcha jumlalar rasmiy e’lonlarda to‘liq va so‘zma-so‘z keltirilmagan. Bu kabi takliflar urush va safarbarlik sharoitida jamiyatda yuzaga kelayotgan keskin kayfiyatning bir ko‘rinishi sifatida baholanmoqda.
Huquqiy asoslar va inson huquqlari Krepostnoylik tushunchasi tarixan insonning shaxsiy erkinligi cheklanishini, uning mehnati va yashash joyi boshqa bir tuzilma nazoratiga o‘tishini anglatadi. Zamonaviy dunyoda fuqarolarga nisbatan bunday iboraning ishlatilishi nafaqat qattiq jazo chorasi, balki inson huquqlari va shaxsiy erkinlik tamoyillariga zid keladigan yondashuvdir.
Ofitserning bayonoti huquqiy tashabbus emas, balki urush davridagi shaxsiy va siyosiy qarash sifatida ko‘rilishi kerak. Ukraina Konstitutsiyasiga ko‘ra, 18 yoshga to‘lgan barcha fuqarolar ovoz berish huquqiga ega va bu huquqdan faqat sud qarori bilan muomalaga layoqatsiz deb topilganlar mahrum etilishi mumkin.
Harbiy hisob qoidalarini buzganlik yoki xorijda yashayotganlik uchun fuqaroni saylov huquqidan mahrum qilish amaldagi qonunchilikda ko‘zda tutilmagan. Shu sababli, ofitserning takliflarini amalga oshirish uchun mamlakatning asosiy qonunini va xalqaro inson huquqlari me’yorlarini tubdan qayta ko‘rib chiqish talab etiladi, bu esa demokratik jamiyatda murakkab va ziddiyatli jarayondir.
