Rossiyada oltindan qimmatroq bo'lgan noyob yangi mineral topildi
Rossiyalik olimlar geologiya va mineralogiya sohasida ulkan ilmiy yangilikka qo‘l urishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kola yarim orolida joylashgan Xibiniy tog‘ tizmasidan ilgari fanga ma’lum bo‘lmagan va qiymati bo‘yicha oltindan bir necha baravar ustun turuvchi o‘ta noyob mineral topildi. Kola ashkroftini deb nomlangan ushbu topilma o‘zining murakkab kristallografik tuzilishi va noyob kimyoviy tarkibi bilan dunyo geologlarining diqqat markazida turibdi.
Rossiya Fanlar akademiyasining Kola ilmiy markazi, Sankt-Peterburg davlat universiteti hamda Fersman nomidagi mineralogiya muzeyi mutaxassislari hamkorligida amalga oshirilgan ushbu kashfiyot zamonaviy ilm-fan uchun muhim ahamiyatga ega. Xibiniy tog‘laridagi kashfiyot tafsilotlari Ilgari geologiya xaritalarida qayd etilmagan ushbu noyob mineral Kola yarim orolidagi mashhur Kirovskiy konidan topilgan.
Dastlab tadqiqotchilar kondan olingan noodatiy namunani mavjud minerallar bilan solishtirib ko‘rishgan, biroq uni aniqlashning imkoni bo‘lmagan. Shu sababli obyekt chuqurroq o‘rganish uchun laboratoriyaga yuborilgan.
O‘tkazilgan tahlillar natijasida olimlar ilm-fan uchun butunlay yangi mineralogik tur ochilganini rasman tasdiqlashdi. Kashfiyotning eng hayratlanarli tomoni uning bozordagi narxi bilan bog‘liqdir.
Mutaxassislarning dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu mineralning atigi bir millimetri taxminan 145 AQSH dollari miqdorida baholanmoqda. Bu ko‘rsatkich jahon bozoridagi toza oltin narxidan bir necha baravar yuqori ekanini anglatadi.
Bunday yuqori qiymat topilmani shunchaki ilmiy namuna emas, balki sayyoramizdagi eng qimmatbaho mineral boyliklardan biriga aylantiradi. Mineralning kimyoviy o‘ziga xosligi va tarkibi Kola ashkroftini o‘z tarkibi bilan boshqa silikatlardan tubdan farq qiladi.
Uning tarkibida yuqori texnologiyalar va sanoat rivoji uchun o‘ta muhim hisoblangan ittriy elementi mavjudligi aniqlandi. Shuningdek, mineral tarkibida kremniy, kaliy, natriy bilan birga kalsiy, marganes va ftor kabi elementlar ham mavjud.
Uning kristall tuzilishi fanga ma’lum bo‘lgan minerallar orasida eng murakkab atom panjaralaridan biriga egaligi bilan ajralib turadi. Shunga o‘xshash klassik ashkroftit namunalari ilgari Grenlandiya, Kanada va Italiya hududlarida ham uchratilgan.
Biroq Kola yarim orolidan topilgan yangi namuna o‘z tarkibida kalsiy, marganes va ftorni o‘ziga xos tarzda jamlagani bilan dunyodagi yagona va betakror topilma hisoblanadi. Ushbu kashfiyot nafaqat mineralogiya, balki yangi materiallar yaratish va yuqori texnologiyali sanoat tarmoqlari uchun ham yangi imkoniyatlar eshigini ochishi kutilmoqda.
Rossiyalik olimlarning ushbu muvaffaqiyati yer osti boyliklarini o‘rganishda yangi davrni boshlab berishi mumkin.
