Yevropa chegarasida tashkil etilgan yangi virtual davlat loyihasi
Verdis Ozod Respublikasi — Yevropaning janubi-sharqiy qismida, aniqrog‘i Xorvatiya va Serbiya chegarasidagi Dunay daryosi bo‘yida joylashgan, o‘zini mustaqil deb e’lon qilgan virtual davlat loyihasidir. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu hudud ikki qo‘shni davlat o‘rtasidagi uzoq yillik chegara nizolari sababli hech bir mamlakat tomonidan rasman o‘ziniki deb hisoblanmaydi. Bunday huquqiy bo‘shliqdan foydalangan tashabbuskorlar 2019-yilda mazkur yerda yangi davlat tuzilganini e’lon qilishgan.
Garchi u xalqaro miqyosda tan olinmagan bo‘lsa-da, loyiha o‘zining boshqaruv tizimi, ramzlari va fuqarolikni taklif qilish tartibi bilan ko‘pchilikning e’tiborini tortib kelmoqda. Ushbu noodatiy loyihaga Daniyel Jekson ismli shaxs asos solgan bo‘lib, u o‘sha paytda hali voyaga yetmagan edi.
Jekson va uning tarafdorlari Verdisni shunchaki vaqtinchalik qiziqish yoki internetdagi hazil sifatida emas, balki jiddiy siyosiy va ijtimoiy tuzilma sifatida rivojlantirishga kirishgan. Ular dunyo hamjamiyatiga o‘zlarining erkinlik va mustaqillik borasidagi qarashlarini namoyish etishni maqsad qilganlar.
Davlat ramzlari va boshqaruv tizimi Loyiha doirasida davlatga xos bo‘lgan barcha asosiy atributlar ishlab chiqilgan. Verdis o‘zining rasmiy bayrog‘i, davlat madhiyasi va bosh qomusiga ega.
Shuningdek, tashkilotchilar tomonidan maxsus pasportlar va fuqarolik guvohnomalari ham joriy etilgan. Hozirgi kunda dunyoning turli nuqtalaridan minglab insonlar ushbu virtual davlat fuqaroligini olish uchun onlayn tarzda ariza topshirganlari aytiladi.
Bu esa zamonaviy texnologiyalar davrida davlat tushunchasi nafaqat jismoniy hudud, balki g‘oyaviy birlashuv ekanligini ham ko‘rsatadi. Verdis ma’muriyati o‘zini demokratik qadriyatlarga asoslangan, inson huquqlarini ulug‘laydigan va atrof-muhitni muhofaza qilishga intiladigan jamiyat sifatida ta’riflaydi.
Ular kelajakda ushbu kichik hududda ekologik toza texnologiyalarni joriy etish va innovatsion iqtisodiy modelni yo‘lga qo‘yishni rejalashtirmoqda. Biroq amalda bu g‘oyalarni amalga oshirish uchun xalqaro huquqiy maqom va qo‘shni davlatlarning roziligi talab etiladi.
Xalqaro maqom va huquqiy to‘siqlar Hozirgi vaqtda Verdis Ozod Respublikasi Birlashgan Millatlar Tashkiloti yoki dunyoning boshqa biror suveren davlati tomonidan rasman tan olingan emas. Xalqaro huquq normalariga ko‘ra, yangi davlatning paydo bo‘lishi uchun u boshqa mamlakatlar bilan diplomatik aloqalar o‘rnata olishi va o‘z hududini to‘liq nazorat qilishi lozim.
Verdis joylashgan hudud esa hamon Xorvatiya va Serbiya o‘rtasidagi siyosiy muzokaralar mavzusi bo‘lib qolmoqda. Shunga qaramay, Verdis loyihasi zamonaviy dunyoda yangi davlat yaratishga bo‘lgan urinishlarning o‘ziga xos namunasi hisoblanadi.
U insonlarning erkinlikka intilishi va xalqaro huquqdagi murakkab vaziyatlardan qanday foydalanish mumkinligini ko‘rsatib beradi. Garchi u hozircha xaritadagi rasmiy birlik bo‘lmasa-da, internet kengliklarida va siyosiy munozaralarda o‘z o‘rniga ega bo‘lib ulgurdi.
Mazkur voqelik kelajakda chegaralar va davlat boshqaruvi masalalari qanday o‘zgarishi mumkinligi haqida o‘ylashga undaydi.
