El Nino hodisasi sababli 2027-yil eng issiq yil bo'lishi kutilmoqda
Tinch okeanida yuzaga kelayotgan El-Nino tabiiy hodisasi yaqin yillar ichida sayyoramiz iqlimiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Buyuk Britaniya Meteorologiya idorasi mutaxassislarining xulosasiga ko‘ra, ushbu jarayon so‘nggi bir asr davomidagi eng kuchli ko‘rsatkichlardan birini qayd etishi mumkin. Mazkur iqlimiy o‘zgarish natijasida 2027-yil insoniyat tarixidagi eng issiq yil sifatida rekord o‘rnatishi ehtimoli yuqori baholanmoqda.
Okean suvlari haroratining ko‘tarilishi butun dunyo bo‘ylab ob-havo muvozanatining buzilishiga va turli tabiiy ofatlarning ko‘payishiga zamin yaratadi. Meteorologiya idorasining uzoq muddatli prognozlar bo‘limi rahbari professor Adam Skayfning ta’kidlashicha, hozirgi vaqtda kuzatilayotgan El-Nino belgilari ilgari ko‘rilmagan darajada shiddatli kechmoqda.
Olimlarning kuzatuvlariga ko‘ra, Tinch okeanining yuza qismidagi suv harorati ayni paytda me’yordagidan 2 darajaga yuqori bo‘lib turibdi. Mutaxassislar yil yakuniga qadar bu ko‘rsatkich 3 darajadan ham oshib ketishi mumkinligidan xavotirda.
Global iqlimga ta’sir va kutilayotgan o‘zgarishlar Ayrim iqlimshunos olimlarning taxminlariga ko‘ra, harorat tafovuti hatto 4 darajagacha yetishi mumkin. Agar ushbu prognozlar haqiqatga aylansa, bu hodisa so‘nggi ming yillikdagi eng kuchli El-Nino sifatida tarixga kiradi.
Odatda har 2–7 yilda bir marta takrorlanadigan ushbu jarayon davrida Tinch okeanidagi doimiy shamollar kuchsizlanadi. Oqibatda iliq suv massalari okeanning sharqiy qismiga tomon siljiydi va atmosferaga ulkan miqdorda issiqlik energiyasi ajralib chiqadi.
Ushbu global isish jarayoni dunyoning turli mintaqalarida turlicha namoyon bo‘ladi. Masalan, Hindistonda hayotiy muhim hisoblangan mavsumiy yomg‘irlar miqdori kamayishi, Avstraliyada esa kuchli qurg‘oqchilik va o‘rmon yong‘inlari xavfi ortishi kutilmoqda.
Aksincha, Janubiy Amerika va AQSHning janubiy shtatlarida kuchli yog‘ingarchiliklar sababli suv toshqinlari yuz berishi mumkin. Yevropa qit’asida, xususan, Buyuk Britaniyada esa kuz va qish oylari odatdagidan ko‘ra ko‘proq yog‘inli va bo‘ronli o‘tishi taxmin qilinmoqda.
2027-yil: Yangi issiqlik rekordi ostonasida Iqlimshunos Nik Danstounning tushuntirishicha, El-Nino tufayli okeandan havoga chiqadigan issiqlik global haroratning keskin ko‘tarilishiga asosiy sabab bo‘ladi. Hozirgi hisob-kitoblar 2027-yilda havo harorati 2024-yilda o‘rnatilgan eng yuqori ko‘rsatkichlardan ham o‘zib ketishini ko‘rsatmoqda.
Bu esa qishloq xo‘jaligi, suv resurslari va aholi salomatligi uchun qo‘shimcha qiyinchiliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Ma’lumot o‘rnida aytish joizki, El-Nino Tinch okeanining ekvatorial qismidagi suv yuzasi harorati ko‘tarilishi bilan bog‘liq murakkab tabiiy hodisadir.
U nafaqat okean atrofidagi davlatlar, balki butun sayyoradagi shamol yo‘nalishlari, yog‘ingarchilik tartibi va umumiy havo haroratini o‘zgartirish qudratiga ega. Hozirda jahon olimlari ushbu jarayonning salbiy oqibatlarini kamaytirish va kutilayotgan o‘zgarishlarga tayyorgarlik ko‘rish choralarini muhokama qilmoqdalar.
