NASA yangi avlod teleskopini koinotga uchirishga tayyorgarlik ko'rmoqda

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) koinot sirlarini yanada chuqurroq o‘rganish maqsadida yangi avlod observatoriyasi hisoblangan Nensi Greys Roman kosmik teleskopini uchirishga faol tayyorgarlik ko‘rmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Rejaga ko‘ra, ushbu zamonaviy qurilma SpaceX kompaniyasining Falcon Heavy raketasi yordamida joriy yilning 30-avgust kuni koinotga yo‘llanishi kutilmoqda. Mazkur loyiha koinotning keng ko‘lamli xaritasini yaratish va qorong‘u energiya kabi sirli hodisalarni tadqiq etishda insoniyat uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochadi.

Roman teleskopining o‘ziga xosligi uning misli ko‘rilmagan darajadagi keng ko‘rish maydoniga egaligidir. Ushbu qurilma bir vaqtning o‘zida mashhur Xabbl teleskopiga qaraganda kamida yuz baravar katta hududni kuzatish quvvatiga ega.

NASA mutaxassislarining hisob-kitoblariga ko‘ra, observatoriya o‘z faoliyati davomida bir milliardga yaqin galaktikadan kelayotgan yorug‘lik nurlarini qayd etadi. Bu ko‘rsatkich Xabbl teleskopining qariyb qirq yillik faoliyati davomida to‘plagan ma’lumotlaridan bir necha baravar ko‘pdir.

Texnik imkoniyatlar va ilmiy asboblar Kosmik observatoriya ikkita asosiy ilmiy uskuna bilan jihozlangan. Birinchi qurilma infraqizil xaritalar tuzish va gravitatsion mikrolinzalash usuli orqali yangi sayyoralarni aniqlashga xizmat qiluvchi keng maydonli kameradir.

Ikkinchi muhim asbob esa koronograf bo‘lib, u uzoqdagi yulduzlar atrofidagi sayyoralarni bevosita tasvirga olish imkonini beradi. Teleskop Yerdan taxminan bir yarim million kilometr uzoqlikda joylashgan maxsus nuqtaga o‘rnatiladi.

Mazkur hududda hozirda Jeyms Uebb teleskopi ham o‘z tadqiqotlarini olib bormoqda. Roman observatoriyasining asosiy vazifasi koinotning kengayishiga sabab bo‘layotgan qorong‘u energiya va ko‘zga ko‘rinmas qorong‘u materiya tabiatini o‘rganishdir.

Shuningdek, olimlar ushbu teleskop yordamida Somon yo‘li galaktikasidagi sayyora tizimlarining to‘liq va mukammal katalogini yaratishni maqsad qilganlar. Bu koinotning umumiy tuzilishini tushunishda muhim qadam bo‘ladi.

Koinot tadqiqotlarida yangi davr Ushbu teleskop NASAning birinchi ayol bosh astronomi Nensi Greys Roman sharafiga nomlangan. U ilmiy doiralarda orbital teleskoplar dasturini rivojlantirishga qo‘shgan ulkan hissasi uchun Xabblning onasi degan nom bilan e’tirof etiladi.

Yangi observatoriya Jeyms Uebb teleskopining imkoniyatlarini sezilarli darajada to‘ldiradi. Agar Uebb teleskopi alohida obyektlarni juda yuqori aniqlikda o‘rgansa, Roman teleskopi koinotning ulkan qismlarini panoramali ko‘rinishda kuzatishga ixtisoslashgan.

Mazkur loyiha koinot haqidagi tasavvurlarimizni tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda. Zamonaviy texnologiyalar va keng qamrovli kuzatuv usullari yordamida insoniyat uzoq galaktikalar va begona dunyolar haqida yanada ko‘proq ma’lumotga ega bo‘ladi.

Roman teleskopi nafaqat o‘tmishdagi yutuqlarni mustahkamlaydi, balki kelajakdagi koinot safarlari va kashfiyotlari uchun mustahkam poydevor yaratadi.