Avstraliya global ofatlar paytida omon qolish uchun eng qulay hudud deb topildi
Xalqaro olimlar guruhi tomonidan o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga ko‘ra, yadroviy urush, global pandemiya yoki yirik tabiiy ofatlar yuz bergan taqdirda insoniyat omon qolishi uchun eng qulay hudud Avstraliya deb topildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mutaxassislar dunyo davlatlarining oziq-ovqat xavfsizligi, energetika mustaqilligi va geografik joylashuvini tahlil qilib, ushbu mamlakat og‘ir inqirozlar sharoitida o‘zini to‘liq ta’minlay olish imkoniyatiga ega ekanini aniqlashdi. Tadqiqot xulosalari Global Challenges ilmiy nashrida e’lon qilingan bo‘lib, unda insoniyat sivilizatsiyasini saqlab qolishga qodir bo‘lgan boshqa davlatlar qatorida Yangi Zelandiya, Islandiya va Solomon orollari ham qayd etilgan.
Olimlar global xavf-xatarlarni bir necha yo‘nalishlarga ajratib o‘rganishdi. Birinchi navbatda, quyosh nurining keskin kamayishi bilan bog‘liq vaziyatlar ko‘rib chiqildi.
Yirik vulqonlar otilishi yoki yadroviy to‘qnashuvlar natijasida atmosferaga ko‘tariladigan chang va qurum quyosh nurini to‘sib qo‘yishi mumkin. Bu esa sayyoramizda iqlimning keskin sovib ketishiga, qishloq xo‘jaligi hosildorligining pasayishiga va ommaviy ocharchilikka sabab bo‘lishi ehtimoli yuqori.
Inqirozga chidamlilik omillari Davlatlarning bunday og‘ir sharoitlarga bardosh berish qobiliyati bir qancha muhim mezonlar asosida baholandi. Bunda mamlakatning oziq-ovqat mahsulotlari bilan o‘zini qanchalik ta’minlay olishi, elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatlari, sanoatning rivojlanganlik darajasi va ijtimoiy barqarorlik asosiy o‘rinni egalladi.
Avstraliya o‘zining ulkan hududi, boy tabiiy resurslari va tashqi dunyodan nisbatan uzoqligi tufayli eng yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etdi. Shuningdek, tadqiqotda elektr ta’minotining uzoq muddatga uzilib qolish xavfi ham tahlil qilindi.
Kiberhujumlar yoki kuchli geomagnit bo‘ronlar natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan energetik inqiroz zamonaviy jamiyat hayotini butunlay to‘xtatib qo‘yishi mumkin. Bunday vaziyatda faqatgina o‘zining ichki ishlab chiqarish zanjiriga ega bo‘lgan va texnologik jihatdan mustaqil davlatlargina yashab qolish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Global xavfsizlik va kelajak istiqbollari Avstraliya yetakchi o‘rinni egallagan bo‘lsa-da, olimlar bu mamlakatning ham zaif jihatlari borligini ta’kidlashmoqda. Xususan, yoqilg‘i va ayrim turdagi dori-darmonlarni chetdan olib kelishga qaramlik global ta’minot zanjiri buzilgan taqdirda muammolar tug‘dirishi mumkin.
Shunga qaramay, mamlakatning qishloq xo‘jaligi salohiyati aholini oziq-ovqat bilan to‘liq ta’minlash uchun yetarlidir. Yangi Zelandiya va Islandiya kabi davlatlar ham yuqori barqarorlikka ega hududlar sifatida e’tirof etildi.
Ularning asosiy ustunligi qayta tiklanuvchi energiya manbalariga egaligi va okean o‘rtasida joylashganidir. Mutaxassislarning fikricha, bunday mamlakatlar kelajakda global falokatlar yuz bergan taqdirda insoniyat uchun oziq-ovqat va urug‘lik zaxiralarini saqlaydigan, sivilizatsiyani qayta tiklashga xizmat qiladigan o‘ziga xos markazlarga aylanishi mumkin.
