Shotlandiya sohillarida qirol Karl Birinchining xazinaga to‘la kemasi topildi
Shotlandiya sohillari yaqinida qariyb to‘rt asr avval halokatga uchragan Blessing of Burntisland nomli qirollik kemasining qoldiqlari topilgan bo‘lishi mumkinligi haqida ma’lumotlar tarqaldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Dastlabki taxminlarga ko‘ra, mazkur kema bortida bugungi kun qiymatida 20 million funt sterlingga teng bo‘lgan ulkan boylik va noyob tarixiy ashyolar bo‘lgan. Ushbu topilma nafaqat moddiy qiymati, balki Britaniya monarxiyasi tarixiga oid muhim ma’lumotlarni o‘zida saqlashi bilan ham xalqaro hamjamiyat va arxeologlar e’tiborini tortmoqda.
Mazkur kema Angliya qiroli Karl Birinchiga tegishli bo‘lib, 1633-yilning iyul oyida qirolning Shotlandiyadagi toj kiyish marosimi munosabati bilan tashkil etilgan safar chog‘ida halokatga uchragan. Kema Fayf hududidan Leyt porti tomon yo‘nalgan edi, biroq yo‘lda kutilmaganda kuchli bo‘ron ko‘tarilgan.
Natijada uzunligi 18 metr bo‘lgan kema Fort qo‘ltig‘i suvlariga g‘arq bo‘lgan. Fojia oqibatida bortdagi 35 nafar yo‘lovchi va ekipaj a’zolaridan faqat ikki kishi tirik qolishga muvaffaq bo‘lgan.
Ko‘p yillik qidiruvlar va zamonaviy texnologiyalar Yo‘qolgan qirollik xazinasini va kema qoldiqlarini topish maqsadida mutaxassislar hamda tarix ixlosmandlari qariyb 30 yildan buyon tinimsiz izlanishlar olib bormoqda. Fort qo‘ltig‘ining suvlari o‘ta loyqa va ko‘rish darajasi past bo‘lgani sababli, avvalgi qidiruv ishlari samarasiz yakunlangan edi.
Biroq so‘nggi yillarda suv ostini skanerlash texnologiyalarining rivojlanishi tadqiqotchilarga yangi imkoniyatlar yaratdi va kema yashiringan hududni aniqlashga yordam berdi. Charles Wrex Project loyihasi vakillari yaqinda dengiz tubidan qadimiy kema qurilishida ishlatilgan yog‘och bo‘lagini topishga muvaffaq bo‘lishdi.
Ushbu topilma mutaxassislarda Blessing of Burntisland kemasining aniq joylashuvi nihoyat aniqlandi, degan katta umid uyg‘otdi. Shunga qaramay, mutaxassislar hozircha ehtiyotkorlik bilan xulosa chiqarishmoqda.
Tadqiqotlarning keyingi bosqichlari Loyiha rahbari Ien Archibaldning ta’kidlashicha, hozircha topilmaning aynan o‘sha mashhur qirollik kemasiga tegishli ekanini qat’iy tasdiqlash uchun dalillar yetarli emas. Fort qo‘ltig‘i tubida turli davrlarga oid 500 ga yaqin kema halokatga uchraganini inobatga olsak, topilgan yog‘och bo‘lagi boshqa bir kemaniki bo‘lishi ham mumkin.
Shu bois, yaqin vaqt ichida topilgan namunani radiokarbon usulida tekshirish va suv osti hududini yanada chuqurroq o‘rganish rejalashtirilgan. Agar ilmiy tekshiruvlar natijasida ushbu taxminlar o‘z tasdig‘ini topsa, mazkur kashfiyot Shotlandiya va butun Buyuk Britaniya dengizchilik tarixi uchun asr voqeasiga aylanishi shubhasiz.
Hozirda arxeologlar va tarixchilar navbatdagi laboratoriya tahlillari natijalarini kutishmoqda. Bu kashfiyot to‘rt asrlik sirning ochilishiga va qirol Karl Birinchi davriga oid noyob ashyolarning yuzaga chiqishiga xizmat qilishi mumkin.
