Yaponiyada ko'ngillilar tarixiy qal'a minorasini o'z joyiga qaytarmoqda
Yaponiyaning shimoliy hududida joylashgan Xirosaki shahrida yuzlab ko‘ngillilar og‘irligi 400 tonna bo‘lgan tarixiy qal’a minorasini o‘zining asl poydevoriga qaytarish uchun to‘planishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu ulkan inshoot bundan 11 yil avval ta’mirlash ishlari sababli vaqtincha boshqa joyga ko‘chirilgan edi. Hozirda ko‘ngillilar asrlar davomida qo‘llanib kelayotgan an’anaviy usul yordamida, faqat inson kuchi va arqonlar ko‘magida minorani santimetrlab siljitmoqdalar.
Mazkur noyob jarayon tarixiy obidani buzmasdan saqlab qolish va mahalliy aholini umumiy maqsad yo‘lida birlashtirishga xizmat qilmoqda. Shanba kunidan e’tiboran boshlangan amaliyotda 80 kishidan iborat guruhlar navbat bilan harakat qilmoqda.
Ular maxsus arqonlarni baravar tortish orqali uch qavatli yog‘och minorani belgilangan yo‘nalish bo‘ylab surishmoqda. Mazkur tadbirda nafaqat mahalliy aholi, balki xorijlik sayyohlar ham faol ishtirok etmoqda.
Umumiy hisobda 4 mingga yaqin kishi minorani qariyb 5 metr masofaga siljitishga o‘z hissasini qo‘shishi kutilmoqda. Qadimiy usul va muhandislik yechimi Minora 2015-yilda uni ushlab turgan tosh devorlarda yuzaga kelgan yoriqlarni tuzatish va poydevorni mustahkamlash maqsadida 80 metrga surilgan edi.
O‘shanda muhandislar tarixiy obidani qismlarga ajratib o‘tirmaslikka qaror qilishdi. Buning o‘rniga inshoot butunligicha maxsus metall relslar yordamida vaqtinchalik platformaga o‘tkazildi.
Bu usul binoning tarixiy qiymatini saqlab qolishda eng xavfsiz yo‘l deb topildi. Ushbu jarayon Yaponiyada xikiya deb ataladigan qadimiy texnologiyaga asoslangan.
Xikiya — binolarni poydevori bilan birga siljitish san’ati bo‘lib, u zamonaviy texnikalar rivojlanishidan ancha oldin paydo bo‘lgan. Loyiha tashkilotchilarining ta’kidlashicha, inson kuchi bilan amalga oshirilayotgan bu ish odamlarga o‘z o‘tmishi va madaniy merosini bevosita his qilish imkonini beradi.
Tarixiy merosni asrash va kelajak rejalari Xirosaki qal’asi minorasi boy tarixga ega. Dastlab XVII asrda qurilgan inshoot yashin urishi natijasida vayron bo‘lgan, hozirgi ko‘rinishi esa XIX asr boshlarida qayta tiklangan.
Qizig‘i shundaki, minora 1915-yilda ham xuddi shunday sabablar bilan o‘z joyidan ko‘chirilgan va keyinchalik qayta o‘rnatilgan edi. Bugungi avlod vakillari o‘z ajdodlari an’anasini davom ettirgan holda, tarixiy adolatni tiklashmoqda.
Mahalliy hokimiyat vakillari sentyabr oyi oxiriga qadar og‘ir texnikalar yordamida asosiy ko‘chirish ishlarini yakunlashni rejalashtirgan. Noyabr oyida esa minora o‘zining doimiy poydevoriga mustahkam o‘rnatiladi.
Shundan so‘ng binoning tashqi qismini pardozlash va tomini ta’mirlash ishlari davom ettiriladi. Qal’aning to‘liq holatda sayyohlar va jamoatchilik uchun ochilishi 2033-yilga mo‘ljallangan.
Bu jarayon nafaqat muhandislik yutug‘i, balki turli yoshdagi insonlarni birlashtirgan ijtimoiy voqeadir. Masalan, 82 yoshli ko‘ngillilar o‘n yil avvalgi ko‘chirishda ham qatnashganliklarini faxr bilan tilga olishmoqda.
Shu tariqa, Xirosaki minorasi nafaqat tosh va yog‘ochdan iborat inshoot, balki yapon xalqining birdamligi va an’analariga sodiqligi ramzi bo‘lib qolmoqda.
