Britaniya shifokorlari miya operatsiyasida ilk bor sun'iy intellektdan foydalandi
Buyuk Britaniya shifokorlari dunyoda ilk bor miya o‘simtasini olib tashlash jarayonida sun’iy intellekt texnologiyasidan bevosita foydalandilar. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu noyob jarrohlik amaliyoti tirik bemor ustida o‘tkazilgan birinchi neyrojarrohlik tajribasi sifatida tarixda qoldi. Zamonaviy texnologiya jarrohlarga inson ko‘zi ilg‘ashi qiyin bo‘lgan nozik to‘qimalarni aniqroq ko‘rish va operatsiya davomida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflarni kamaytirish imkonini berdi.
Qirq sakkiz yoshli bemor Ris Xibbertning miyasidagi gipofiz bezida o‘n bir millimetr hajmdagi o‘sma aniqlangan edi. Mazkur o‘simta saraton xususiyatiga ega bo‘lmasa-da, u miyaning ko‘rish asablari va hayotiy muhim qon tomirlariga o‘ta yaqin joylashgani sababli katta xavf tug‘dirayotgan edi.
O‘simtaning o‘sishi bemorning ko‘rish qobiliyatini butunlay yo‘qotishiga olib kelishi mumkin bo‘lgani uchun shoshilinch jarrohlik aralashuvi talab etildi. Texnologiyaning ishlash tamoyili Operatsiya jarayonida sun’iy intellekt tizimi endoskop kamerasidan uzatilayotgan tasvirlarni soniyaning ulushlarida tahlil qilib bordi.
Dasturiy ta’minot jarrohlarga muhim asab tolalari, qon tomirlari va tegish taqiqlangan xavfli hududlarni rangli belgilar bilan ko‘rsatib, yo‘l-yo‘riq berib turdi. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, barcha yakuniy qarorlar va jarrohlik harakatlari bevosita mutaxassis shifokor tomonidan amalga oshirildi, texnologiya esa faqat aqlli yordamchi vazifasini o‘tadi.
Ushbu intellektual tizimni yaratish uchun mutaxassislar avval o‘tkazilgan yuzlab gipofiz operatsiyalari videolaridan foydalanishdi. Dastur katta hajmdagi ma’lumotlar asosida o‘qitilib, miya anatomiyasining eng murakkab jihatlarini o‘zlashtirgan.
Bunday tayyorgarlik tizimga operatsiya vaqtida har bir to‘qimani to‘g‘ri farqlash va jarrohni ehtimoliy xatolardan ogohlantirish imkonini beradi. Amaliyot natijalari va istiqbollar Muvaffaqiyatli o‘tgan operatsiyadan so‘ng bemorning ahvoli tez fursatda yaxshilandi.
Shifokorlarning ma’lum qilishicha, Ris Xibbertning ko‘rish qobiliyati sezilarli darajada tiklangan va u o‘zini yaxshi his qilmoqda. Bu natija neyrojarrohlik sohasida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda, chunki sun’iy intellekt yordamida o‘tkaziladigan operatsiyalar asoratlar xavfini kamaytiradi va jarrohlik aniqligini yuqori darajaga ko‘taradi.
Kelajakda ushbu texnologiyani boshqa murakkab jarrohlik amaliyotlariga ham tatbiq etish rejalashtirilgan. Mutaxassislarning fikricha, sun’iy intellekt va inson tajribasining uyg‘unligi tibbiyotda kutilmagan yutuqlarga erishish va eng og‘ir xastaliklarni samarali davolash imkonini beradi.
Mazkur voqea raqamli texnologiyalar inson hayotini saqlab qolishda naqadar muhim o‘rin tutishini yana bir bor isbotladi.
