Janubiy Amerika botqoqliklarida yagona shoxli noyob qush turi aniqlandi

Janubiy Amerikaning tropik botqoqliklarida qushlar olamining eng g‘ayrioddiy vakillaridan biri — shoxdor baqiroq yashaydi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ilmiy tilda Anhima cornuta deb ataluvchi ushbu jonivor peshonasidagi o‘ziga xos o‘simtasi tufayli tabiatdagi yagona shoxli qush hisoblanadi. Uning tashqi ko‘rinishi qora patlar, tovuqnikiga o‘xshash tumshuq va peshonasidan tikka ko‘tarilgan sarg‘ish-oq shox uyg‘unligidan iborat bo‘lib, bu unga afsonaviy jonzotlarga xos haybatli qiyofa baxsh etadi.

Shoxning tuzilishi va vazifasi Shoxdor baqiroqning eng diqqatga sazovor belgisi uning peshonasidagi uzunligi taxminan 15 santimetrga yetadigan o‘simtadir. Anatomik jihatdan tahlil qilinganda, bu tuzilma sutemizuvchilarning suyakli shoxlaridan tubdan farq qiladi.

U asosan egiluvchan tog‘ay to‘qimasidan tashkil topgan bo‘lib, bosh suyagiga juda bo‘sh birikkan. Shu sababli, mazkur shox qush uchun jangovar qurol vazifasini o‘tay olmaydi.

Ushbu nozik o‘simta to‘qnashuvlar paytida osongina sinib ketishi mumkin, biroq vaqt o‘tishi bilan u yana qayta o‘sib chiqadi. Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, shox faqat tashqi ko‘rinishni bezash va turlararo muloqotda o‘ziga xos belgi vazifasini o‘taydi.

Qush o‘zini himoya qilish yoki raqibiga zarba berish uchun boshidagi shoxidan emas, balki butunlay boshqa a’zolaridan foydalanadi. Qanotlardagi yashirin qurollar Haqiqiy janglarda shoxdor baqiroq qanotlariga yashiringan o‘ta o‘tkir suyak nashtarlarini ishga soladi.

Har bir qanotda uzunligi 2 dan 5 santimetrgacha bo‘lgan ikkita o‘tkir xanjar mavjud bo‘lib, ular hudud uchun kurashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Erkak qushlar o‘z yerlarini begonalardan himoya qilish jarayonida bir-birlariga aynan shu nayzalar bilan shafqatsiz zarbalar berishadi.

Bunday to‘qnashuvlar ko‘pincha juda ayovsiz kechadi. Ayrim hollarda mag‘lub bo‘lgan raqibning ko‘krak qismida g‘olib qushning sinib qolgan nashtarlari qadalib qolishi kuzatilgan.

Bu qushlar o‘z oilasi va yashash joyini himoya qilishda tabiatdagi eng jasur va tajovuzkor jonzotlardan biri sanaladi. Ovoz imkoniyatlari va parvoz xususiyatlari Ushbu jonzotning nomi bejizga baqiroq deb tanlanmagan.

Uning ovozi karnay jarangiga o‘xshash bo‘lib, bir necha kilometr masofagacha eshitilishi mumkin. Ayniqsa, xavf tug‘ilganda chiqaradigan o‘ziga xos hayqirig‘i atrofdagi boshqa hayvonlarni yirtqich yaqinlashayotganidan ogohlantiruvchi signal vazifasini o‘taydi.

Shuningdek, shoxdor baqiroqning tana tuzilishi ham o‘ziga xosdir. Uning terisi ostida va suyaklari ichida ko‘plab mayda havo xaltachalari mavjud.

Bu xususiyat qushning umumiy vaznini sezilarli darajada yengillashtiradi. Qush parvozga ko‘tarilayotgan vaqtda mazkur havo pufakchalari birdaniga siqilishi natijasida atrofga kuchli qarsillagan tovush tarqaladi, bu esa uning harakatlariga o‘zgacha shovqinli hamrohlik qiladi.