Isroil harbiylari G‘arbiy Sohilda falastinliklarning zaytunzorlarini yo‘q qildi
G‘arbiy Sohildagi Janin shahri yaqinida joylashgan Arraba hududida Isroil harbiylari tomonidan amalga oshirilgan zaytun daraxtlarini qo‘porish amaliyoti mahalliy aholining keskin e’tiroziga sabab bo‘ldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan va ko‘plab insonlar e’tiborini tortgan tasvirlarda falastinlik ayolning o‘z yeridagi ko‘p yillik zaytun daraxtini so‘nggi bor quchoqlab, ko‘z yoshlari bilan xayrlashayotgani aks etgan. Ushbu voqea mintaqadagi yer va tirikchilik bilan bog‘liq murakkab vaziyatni hamda qishloq xo‘jaligi yerlarining yo‘q qilinishi mahalliy oilalar iqtisodiyotiga qanchalik og‘ir zarba berishini yana bir bor ko‘rsatib berdi.
Voqea tafsilotlariga ko‘ra, operatsiya Arraba va Ya’bad shaharchalarini bog‘lovchi yo‘l yoqasida joylashgan keng maydonlarda amalga oshirilgan. Mahalliy manbalar Isroil harbiy texnikasi yordamida o‘nlab, hatto yuzlab zaytun daraxtlari ildizi bilan qo‘porib tashlanganini ma’lum qildi.
Bu daraxtlarning aksariyati 50 yildan 70 yilgacha bo‘lgan vaqt davomida parvarish qilib kelingan bo‘lib, ular hududdagi o‘nlab oilalar uchun asosiy daromad manbai hisoblangan. Iqtisodiy zarar va tirikchilik manbai Falastinning qishloq hududlarida yashovchi aholi uchun zaytunzorlar shunchaki ekin maydoni emas, balki butun bir oilaning rizq-ro‘zi demakdir.
Reuters axborot agentligi xabariga ko‘ra, Arrabadagi yer egalari ushbu daraxtlardan olinadigan hosil orqali o‘z oilalarini boqib kelishgan. Birgina daraxtning yo‘q qilinishi fermer uchun kelgusi yillardagi daromadning sezilarli darajada kamayishini anglatadi.
Yer egalari bu harakatlarni o‘zlarining iqtisodiy mustaqilligiga qilingan tajovuz sifatida baholamoqdalar. Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu operatsiya 2026-yilning sentyabr oyi boshida amalga oshirilgan.
Isroil tomoni bu harakatlarni xavfsizlik choralari va hududni tizimli rejalashtirish jarayoni bilan izohlagan. Biroq falastinlik fermerlar va mahalliy hokimiyat vakillari taxminan 200-223 dunum maydonni egallagan zaytunzorlarning yo‘q qilinishi hududdagi ekologik va iqtisodiy muvozanatni buzishini ta’kidlamoqda.
Zaytun daraxtining ramziy ahamiyati Zaytun daraxti Falastin xalqi uchun iqtisodiy foydadan tashqari, juda yuksak madaniy va ma’naviy ahamiyatga ega. U uzoq yillar davomida o‘z yerida qolish, sabr-toqat va avlodlar o‘rtasidagi bog‘liqlik ramzi bo‘lib kelgan.
Ko‘plab oilalar o‘z zaytunzorlarini ota-bobolaridan qolgan muqaddas meros sifatida e’zozlaydilar. Shu sababli, daraxtlarning kesilishi yoki qo‘porilishi mahalliy aholi tomonidan shaxsiy fojia sifatida qabul qilinadi.
Quds gazetasining yozishicha, harbiy muhofaza ostida olib borilgan bu ishlar natijasida ko‘plab dehqon xo‘jaliklari o‘z mulkidan ayrilgan. Hozirda xalqaro hamjamiyat va inson huquqlari tashkilotlari ushbu vaziyatni kuzatib bormoqda.
Zaytun daraxtlarini saqlab qolish masalasi nafaqat qishloq xo‘jaligi, balki mintaqadagi ijtimoiy barqarorlikning muhim omillaridan biri bo‘lib qolmoqda.
