Tailandda bargi yo'q g'ayrioddiy yangi o'simlik turi kashf etildi
Tailand hududida olimlar barglari bo‘lmagan va tashqi ko‘rinishi bilan boshqa o‘simliklardan tubdan ajralib turadigan yangi o‘simlik turini kashf etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Tadqiqotchilar uning g‘ayrioddiy va biroz vahimali qiyofasi sababli ushbu turga Thismia daemona deb nom berishdi, bu esa o‘zbek tilida shartli ravishda Iblis guli ma’nosini anglatadi. Mazkur o‘simlik o‘ziga xos biologik tuzilishga ega bo‘lib, u yashash uchun zarur bo‘lgan energiyani quyosh nuri orqali emas, balki yer ostidagi zamburug‘lar bilan bog‘langan holda oladi.
Ushbu o‘simlik Tismiya turkumiga mansub bo‘lib, hozirgi vaqtda ilm-fanga uning 50 ga yaqin turi ma’lum. Tismiya turkumidagi o‘simliklarning asosiy xususiyati shundaki, ularda fotosintez jarayoni mutlaqo amalga oshmaydi.
Shu sababli ularning yashil barglari yo‘q va ular hayotining asosiy qismini tuproq ostida yoki to‘kilgan xazonlar qatlami orasida yashirin holda o‘tkazadi. Ular o‘z ozuqasini mustaqil tayyorlash o‘rniga, zamburug‘lar bilan murakkab aloqa o‘rnatib, tayyor ozuqa moddalarini o‘zlashtiradi.
O‘simlikning o‘ziga xos ko‘rinishi va yashash muhiti Yangi aniqlangan Thismia daemona o‘zining tashqi ko‘rinishi bilan hayratlanarli. U to‘q qora rangdagi shoxsimon o‘simtalarga ega bo‘lib, gulining yuzasida qizg‘ish va olovrang dog‘lar mavjud.
Aynan shu ranglar uyg‘unligi va g‘alati shakli unga shunday nom berilishiga sabab bo‘lgan. Tadqiqotchilar ushbu turni dengiz sathidan taxminan 1 000 metr balandlikda uchrashini kutilmagan holat deb baholamoqda, chunki odatda bunday o‘simliklar namlik yuqori bo‘lgan pasttekisliklarda o‘sadi.
Mazkur topilma Tismiya turkumi haqidagi ilmiy tasavvurlarni sezilarli darajada kengaytirdi. Gap shundaki, Thismia daemona ushbu guruh uchun kutilmagan shimoliy hududda birinchi marta qayd etildi.
Bu esa olimlar oldiga mazkur o‘simliklarning tarqalish hududlarini yanada chuqurroq o‘rganish vazifasini qo‘yadi. Yangi turning kashf etilishi biologik xilma-xillikni o‘rganishda muhim qadam bo‘lsa-da, uning kelajagi xavf ostida qolmoqda.
Yo‘qolib ketish xavfi va himoya choralari Olimlarni yangi kashf etilgan turning taqdiri jiddiy tashvishga solmoqda. Hozirga qadar tadqiqotchilar Thismia daemonaning faqat bitta kichik guruhini aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi.
Ushbu noyob o‘simliklar o‘sayotgan maydon futbol maydonidan ham kichikroq bo‘lib, u yerda 50 tadan kam o‘simlik mavjudligi qayd etilgan. Bunday kam sonli populyatsiya turning butunlay yo‘q bo‘lib ketish ehtimoli yuqori ekanidan dalolat beradi.
Vaziyatni yanada murakkablashtiradigan jihat shundaki, o‘simlik aniqlangan hudud milliy bog‘ tarkibiga kiradi va bu yerda sayyohlar oqimi juda yuqori. Odamlarning aralashuvi va tabiiy muhitning o‘zgarishi ushbu nozik o‘simlikning yashab qolishiga to‘sqinlik qilishi mumkin.
Shu sababli, mutaxassislar ushbu turni yo‘qolib ketish xavfi ostidagi o‘simliklarning xalqaro ro‘yxatiga kiritishni va uning tabiiy yashash muhitini qat’iy muhofaza qilishni rejalashtirmoqda.
