Jahon tibbiyotida ilk bor insonga ikkala qo'l ko'chirib o'tkazildi
Islandiyalik Feliks Gretarsson 1998-yil 12-yanvar kuni yuqori kuchlanishli elektr tarmog‘ida ishlayotgan vaqtida baxtsiz hodisaga uchrab, og‘ir jarohat oldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kuchli elektr toki urishi oqibatida o‘sha paytda 26 yoshda bo‘lgan yigitning har ikkala qo‘li kesib tashlandi. Oradan 23 yil o‘tib, 2021-yilning 13-yanvarida Fransiyaning Lion shahridagi Eduard Errio shifoxonasida jahon tibbiyoti tarixida ilk bor insonga bir vaqtning o‘zida ikkala qo‘l va yelkani ko‘chirib o‘tkazish bo‘yicha noyob jarrohlik amaliyoti muvaffaqiyatli o‘tkazildi.
Ushbu o‘ta murakkab va mas’uliyatli operatsiya qariyb 15 soat davom etdi. Jarrohlik jarayonida 50 nafarga yaqin tajribali tibbiyot xodimi, jumladan, 15 nafar malakali jarroh ishtirok etdi.
Feliks Gretarssonning jasorati va shifokorlarning mahorati tufayli amalga oshirilgan bu amaliyot transplantologiya sohasida yangi davrni ochib berdi. Tiklanish davri va erishilgan natijalar Operatsiyadan so‘ng bemor uchun uzoq va mashaqqatli reabilitatsiya, ya’ni salomatlikni tiklash jarayoni boshlandi.
Dastlab ko‘chirib o‘tkazilgan qo‘llarda asta-sekin sezish qobiliyati paydo bo‘ldi. Shundan so‘ng, mutaxassislar nazorati ostida harakatlarni tiklashga qaratilgan muntazam fizioterapiya mashg‘ulotlari yo‘lga qo‘yildi.
Feliks irodasini jamlab, yangi a’zolarini boshqarishni bosqichma-bosqich o‘rganib bordi. Oradan bir necha yil o‘tgach, Gretarsson kundalik hayotda mustaqil harakatlanish darajasiga yetdi.
U hozirda o‘z qo‘llari yordamida tishlarini yuvish, turli yumushlarni bajarish va hatto avtomobil boshqarish kabi murakkab vazifalarni ham bemalol uddalamoqda. Bu natijalar nafaqat bemorning hayot sifatini yaxshiladi, balki tibbiyot olami uchun ham ulkan yutuq bo‘ldi.
Tarixiy tibbiy yutuqning ahamiyati Gretarsson ustida o‘tkazilgan ushbu operatsiya zamonaviy tibbiyotning eng yuksak cho‘qqilaridan biri sifatida e’tirof etiladi. U dunyo miqyosida ikki qo‘li va yelkasi butunlay transplantatsiya qilingan birinchi inson sifatida tarixda qoldi.
Ushbu voqea og‘ir jismoniy nuqsoni bor insonlar uchun umid chirog‘i bo‘lib xizmat qiladi. Mazkur tibbiy muvaffaqiyat inson a’zolarini ko‘chirib o‘tkazish sohasida texnologiyalar va bilimlar qanchalik rivojlanganini ko‘rsatadi.
Feliksning hayot yo‘li va uning yangi qo‘llari bilan erishgan yutuqlari ilm-fanning inson hayotini saqlab qolish va uni mazmunli qilishdagi qudratiga yorqin misoldir.
