Germaniyada imperator Adrian davriga oid noyob kumush tangalar topildi

Germaniyaning Vesseling shahri yaqinidagi ekin maydonida arxeologiya olami uchun g‘oyat noyob va qimmatli xazina aniqlandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mahalliy aholi vakili Oliver Ridl metall izlovchi uskuna yordamida umumiy og‘irligi 3,1 kilogramm bo‘lgan 934 dona qadimgi Rim kumush denariylarini topib oldi. Mutaxassislarning xulosasiga ko‘ra, ushbu topilma Germaniya tarixida imperator Adrian boshqaruvi davriga oid eng yirik tangalar majmuasi hisoblanadi.

Dunyo miqyosida esa mazkur davrga tegishli eng ulkan beshta topilmadan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Reynland mintaqaviy assotsiatsiyasining Arxeologik merosni muhofaza qilish boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, xazina dastlab sopol idishga solib ko‘milgan.

Biroq yillar davomida dalada olib borilgan qishloq xo‘jaligi ishlari natijasida idish shikastlanib, tangalar tuproq orasiga sochilib ketgan. Arxeologlar topilmaning qolgan qismini butunligicha saqlab qolish uchun uni maxsus tuproq bloki bilan birga qazib olishdi.

Bonndagi Reyn o‘lkashunoslik muzeyi laboratoriyasida o‘tkazilgan rentgen tahlillari tangalar somon bilan qoplangan ko‘zaga joylanganini tasdiqladi. Xazinaning tarixiy ahamiyati va tarkibi Laboratoriya tadqiqotlari natijasida xazinadagi eng so‘nggi tanga milodiy 124–125 yillarga, ya’ni imperator Adrian hukmronligi davriga tegishli ekani aniqlandi.

To‘plamdagi kumush denariylarning asosiy qismi esa milodiy 69–96 yillarda, Rim imperiyasini Flaviylar sulolasi boshqargan kezlarda zarb etilgan. Bu holat xazinaning bir necha o‘n yilliklar davomida yig‘ilgani yoki o‘sha davrdagi iqtisodiy jamg‘armaning bir qismi bo‘lganidan dalolat beradi.

Vesseling xazinasi nafaqat miqdori, balki saqlanish holati bilan ham olimlar e’tiborini tortmoqda. Hozirda ushbu artefaktlar Rim imperiyasining Germaniya hududidagi iqtisodiy aloqalari va harbiy ta’minot tizimini o‘rganishda muhim manba bo‘lib xizmat qilmoqda.

934 ta kumush tangadan iborat ushbu boylik o‘sha davr mezonlari bo‘yicha juda katta mablag‘ hisoblangan va ehtimol, badavlat amaldor yoki harbiy qo‘mondonga tegishli bo‘lgan. Topilmaning asosiy ko‘rsatkichlari Qazib olingan ashyolarning ilmiy tavsifi quyidagicha: jami tangalar soni 934 ta kumush denariyni tashkil etib, ularning umumiy vazni 3,1 kilogrammga teng.

Topilmaning eng qadimgi namunalari Flaviylar sulolasi davriga, eng yangisi esa milodiy 125 yilga borib taqaladi. Hozirda barcha tangalar muzey restavratsiya ustaxonasida tozalanmoqda va yaqin kelajakda keng jamoatchilik uchun namoyish etilishi rejalashtirilgan.

Ushbu kashfiyot Germaniya tuprog‘ida Rim davri madaniyatini o‘rganishda yangi sahifa ochdi. Mutaxassislar Vesseling yaqinidagi ushbu hududda yana boshqa tarixiy ashyolar bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqdalar, shu sababli arxeologik qidiruv ishlari davom ettirilishi mumkin.