Armaniston Rossiyaning arzon gazidan voz kechishga tayyorligini bildirdi
Armaniston hukumati mamlakat suverenitetini saqlab qolish yo‘lida Rossiyadan yetkazib beriladigan arzon tabiiy gazdan voz kechishga tayyor ekanini rasman ma’lum qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Milliy xavfsizlik kengashi kotibi va parlament spikeri Alen Simonyan mamlakat energetika sohasida bir tomonlama qaramlikka chek qo‘yishini hamda siyosiy bosimlar ostida qaror qabul qilmasligini ta’kidladi. Rossiya tomoni Yerevan Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqidan chiqadigan bo‘lsa, gaz narxi bozor ko‘rsatkichlariga qadar ko‘tarilishi haqida ogohlantirgan edi.
Ushbu vaziyat Janubiy Kavkaz mintaqasida energetik va geosiyosiy aloqalarning mutlaqo yangi bosqichga chiqqanidan dalolat beradi. Hozirgi vaqtda Armaniston Rossiyadan ming kubometr gazni 177,5 dollarlik imtiyozli narxda sotib olmoqda.
Biroq Moskva rasmiylari Yerevan Yevropa Ittifoqi bilan yaqinlashishda davom etsa, ushbu narxlar ikki-uch barobar oshirilishi mumkinligini ochiq eslatib o‘tdi. Alen Simonyanning so‘zlariga ko‘ra, gaz narxi nafaqat pul bilan, balki davlatning mustaqilligi va siyosiy tovon bilan ham o‘lchanadi.
Hukumat endilikda birgina davlatning xohishiga yoki bitta quvurga bog‘lanib qolishni istamaydi. Bu borada muqobil energiya manbalarini izlash va tranzit yo‘llarini diversifikatsiya qilish bo‘yicha aniq rejalar ishlab chiqilmoqda.
Energetik qaramlikdan chiqish strategiyasi Armaniston rahbariyati energetik xavfsizlik masalasini milliy mustaqillikning asosi deb hisoblamoqda. Simonyan o‘z bayonotida "bitta tugmaga qaramlik" davri yakunlanganini va mamlakat har qanday iqtisodiy qiyinchiliklarga qaramay, o‘z tanlovidan qaytmasligini bildirdi.
Rossiya tomonidan bozor narxlariga o‘tish tahdidi yuzaga kelgan bir paytda, Yerevan boshqa qo‘shni davlatlar va xalqaro hamkorlar bilan gaz yetkazib berish bo‘yicha muzokaralar olib borishga shay turibdi. Bu jarayon Armaniston iqtisodiyoti uchun murakkab kechishi mumkin bo‘lsa-da, hukumat buni uzoq muddatli barqarorlik uchun zarur qadam deb baholamoqda.
Shu bilan birga, mintaqadagi umumiy vaziyat hamon murakkabligicha qolmoqda. AQSH vositachiligida erishilgan dastlabki kelishuvlarga qaramay, Ozarbayjon bilan munosabatlarda hali ko‘plab yechilmagan masalalar mavjud.
Chegaralarni belgilash, asirlarni qaytarish va hududiy da’volar bilan bog‘liq muammolar Yerevan uchun qo‘shimcha bosim yaratmoqda. Bunday sharoitda energetik mustaqillikka intilish Armaniston uchun ham iqtisodiy, ham siyosiy omon qolish masalasiga aylangan.
Yangi geosiyosiy tanlov va oqibatlar Rossiya va Armaniston o‘rtasidagi energetik to‘qnashuv nafaqat ikki davlat, balki butun mintaqa kelajagiga ta’sir ko‘rsatadi. Agar Yerevan rus gazidan butunlay voz kechsa, bu Janubiy Kavkazdagi kuchlar muvozanatini o‘zgartirib yuborishi tayin.
Tahlilchilarning fikricha, bozor narxlariga o‘tish Armanistonning ichki bozorida narx-navo oshishiga olib kelishi mumkin, biroq bu siyosiy jihatdan mamlakatga erkin harakat qilish imkonini beradi. Xulosa qilib aytganda, Armanistonning ushbu demarshi uzoq yillik ittifoqchilik munosabatlarida jiddiy darz ketganini ko‘rsatmoqda.
Endilikda Yerevan o‘z kelajagini shimoliy quvurlar bilan emas, balki ko‘p tomonlama hamkorlik va muqobil energetik yo‘laklar bilan bog‘lamoqchi. Bu yo‘ldagi asosiy sinov esa iqtisodiyotning yuqori narxlarga bardosh berishi va yangi sheriklarning ishonchliligi bilan bog‘liq bo‘ladi.
