Qirg'iziston o'zining ilk milliy sun'iy yo'ldoshini fazoga uchiradi
Qirg‘iziston koinotni o‘zlashtirish va yuqori texnologiyalarni rivojlantirish yo‘lida muhim qadam tashlab, o‘zining ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini orbitaga chiqarishga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Og‘irligi taxminan 5 kilogramm bo‘lgan ushbu ixcham qurilma mahalliy muhandislar tomonidan ikki yarim yil davomida tayyorlandi va joriy yilning 1-oktyabr kuni AQSHning Kaliforniya shtatidagi kosmodromdan fazoga uchirilishi rejalashtirilgan. Umumiy qiymati 10-12 million qirg‘iz somini tashkil etuvchi ushbu loyiha mamlakatning kosmik davlatlar qatoriga kirishi yo‘lidagi tarixiy voqea sifatida baholanmoqda.
Qurilma Bishkek shahridagi Lenin nomidagi zavodda keng jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari vakillariga rasman namoyish etildi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ushbu nanosputnik to‘liq mahalliy mutaxassislar tomonidan loyihalashtirilgan va yig‘ilgan.
Hukumat vakillari ilgari oddiy maishiy texnika va nazorat-kassa mashinalarini ishlab chiqargan korxonalar endilikda murakkab kosmik apparatlarni yaratish darajasiga yetganini alohida e’tirof etishdi. Bu jarayon mamlakat sanoati uchun yangi davr boshlanganidan dalolat beradi.
Loyihaning texnik imkoniyatlari va maqsadi Mazkur sun’iy yo‘ldosh nafaqat ramziy ma’noga ega, balki aniq amaliy vazifalarni bajarish uchun mo‘ljallangan. Qurilma yuqori aniqlikdagi kameralar va maxsus datchiklar bilan jihozlangan bo‘lib, ular yordamida olingan ma’lumotlar qishloq xo‘jaligi sohasida keng qo‘llaniladi.
Xususan, koinotdan olingan tasvirlar ekin maydonlarining holatini kuzatish, suv resurslarini adolatli taqsimlash hamda erta bahorgi sovuq urishi yoki qurg‘oqchilik xavfini oldindan aniqlash imkonini beradi. Bu esa o‘z navbatida hosildorlikni oshirish va tabiiy ofatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Loyiha ustida o‘n nafar malakali mahalliy muhandis ish olib bordi. Ularning sa’y-harakatlari natijasida yaratilgan CubeSat formatidagi ushbu apparat Markaziy Osiyo mintaqasida ilm-fan va texnologiyalar rivojiga yangi turtki berishi kutilmoqda.
Nanosputnikning kichik hajmda ekani uning funksionalligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi, aksincha, zamonaviy mikrotexnologiyalar yordamida katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash va uzatish imkonini beradi. Koinot sari tashlangan strategik qadam Qirg‘izistonning ushbu tashabbusi mamlakatning xalqaro maydondagi nufuzini oshirish bilan birga, yosh avlod vakillarini aniq fanlar va muhandislik sohalariga qiziqtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Kaliforniyadagi start maydonchasi tanlangani esa loyihaning xalqaro standartlarga muvofiqligini va jahon kosmik sanoati bilan integratsiyalashuvini ta’minlaydi. Mazkur missiya muvaffaqiyatli yakunlansa, kelgusida yanada yirikroq va murakkabroq orbital apparatlarni yaratish uchun poydevor bo‘ladi.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, milliy sun’iy yo‘ldoshning uchirilishi Qirg‘iziston iqtisodiyoti va ilmiy salohiyati uchun yangi ufqlarni ochadi. Bu loyiha nafaqat texnik yutuq, balki mamlakatning intellektual salohiyati yuqori ekanligining amaldagi isbotidir.
Orbitadan olinadigan ma’lumotlar davlat boshqaruvida va iqtisodiy rejalashtirishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
