O'zbekiston delegatsiyasi Netanyahuning BMTdagi nutqi vaqtida zalni tark etdi
Nyu-York shahridagi Birlashgan Millatlar Tashkiloti qarorgohida o‘tayotgan Bosh Assambleyaning navbatdagi sessiyasi doirasidagi yuqori darajadagi hafta zamonaviy diplomatiya tarixidagi eng keskin voqealardan biriga sahna bo‘ldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu minbarga ko‘tarilgan vaqtda jahonning o‘nlab mamlakatlari, xususan, O‘zbekiston va Qirg‘iziston delegatsiyalari ochiq norozilik belgisi sifatida majlislar zalini namoyishkorona tark etdi. Zalning katta qismi bir zumda bo‘shab qolishi xalqaro hamjamiyatning Yaqin Sharqdagi keskinlik va rasmiy Tel-Aviv yuritayotgan siyosatga nisbatan qat’iy javob pozitsiyasini namoyish etdi.
Ushbu ommaviy boykot ortidan Isroil delegatsiyasi vakillari BMT Bosh Assambleyasi zali bo‘ylab yurib, aynan qaysi davlatlar diplomatlari o‘rindiqlarini bo‘shatib ketganini sinchkovlik bilan qayd etib chiqdi. O‘ziga xos ro‘yxatga olish jarayoni sifatida baholangan bu harakat xalqaro diplomatik doiralarda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi.
Mazkur voqea global siyosatda yilning eng rezonansli hodisalaridan biri sifatida e’tirof etilmoqda, chunki u ko‘plab davlatlarning yagona pozitsiyada ekanini ko‘rsatib berdi. Diplomatik demarshning asosiy jihatlari Bosh Assambleyadagi shov-shuvli qarama-qarshilik bir necha muhim faktlarni ochiqladi.
Birinchidan, Netanyahu nutqini boshlashi bilanoq yuz bergan ommaviy chiqib ketish jarayoni xalqaro hamjamiyatning amaldagi vaziyatga nisbatan murosasizligini anglatadi. O‘zbekiston va Qirg‘iziston kabi Markaziy Osiyo davlatlarining ushbu harakatga qo‘shilishi mintaqaning xalqaro huquq va tinchlik masalalaridagi qat’iy pozitsiyasidan dalolat beradi.
Ikkinchidan, ommaviy demarsh tufayli Isroil hukumati rahbari o‘z nutqini yarim bo‘sh zalda, ko‘plab asosiy hamkorlarsiz so‘zlashga majbur bo‘ldi. Bu holat jahon minbarida siyosiy yakkalanish signalini beruvchi muhim omildir.
Isroil tomonining zalni tark etgan mamlakatlarni birma-bir hujjatlashtirishi esa kelgusidagi diplomatik aloqalarda ushbu voqea inobatga olinishidan darak beradi. Xalqaro munosabatlardagi yangi bosqich Diplomatik tahlilchilarning fikricha, O‘zbekistonning ushbu qadami mamlakat tashqi siyosatidagi mustaqil va adolatli yondashuvni yana bir bor tasdiqladi.
Bunday harakatlar xalqaro maydonda davlatning nufuzini oshirish bilan birga, mintaqaviy birdamlikni ham mustahkamlaydi. Majlislar zalidagi holat delegatsiyalarning xatti-harakatlari orqali tinchlik va xalqaro qonun ustuvorligi bo‘yicha qat’iy ishora bo‘lib xizmat qildi.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, BMT minbaridan turib bildirilgan ushbu birdam diplomatik e’tiroz Yaqin Sharq muammosiga dunyo nigohini qayta qaratdi. O‘zbekiston va boshqa davlatlarning namoyishkorona harakati rasmiy Tel-Aviv siyosatiga nisbatan global diplomatik javob sifatida tarixda qoladi.
Bu voqea xalqaro tashkilotlar doirasida kelgusida qabul qilinadigan qarorlarga o‘z ta’sirini o‘tkazishi shubhasizdir.
