Eron prezidenti o‘ziga suiqasd bo‘lganini tasdiqladi
Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyan yaqinda amerikalik jurnalist Taker Karlsonga bergan intervyusida Isroil tomonidan unga suiqasd uyushtirilgani haqidagi ma’lumotni tasdiqladi. Bu haqida Zamin.uz xabar berdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, uchrashuv o‘tkazilayotgan hududga bomba tashlangan, ammo hujum muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Pezeshkiyan: “Ha, ular urinishdi.
Harakat qilishdi, lekin muvaffaqiyatga erishmadi,” – dedi. Bu intervyu Isroil va Eron o‘rtasida 12 kun davom etgan urushdan keyin, Eron prezidentining G‘arb ommaviy axborot vositalariga bergan birinchi suhbatlaridan biri hisoblanadi.
U suiqasddan AQSh emas, balki Isroil javobgar ekanini ta’kidladi. Pezeshkiyan: “Men o‘sha joyda edim, ular aynan o‘sha hududni bombardimon qilishga urinishdi,” – dedi, ammo hujum qachon amalga oshirilgani haqida aniq ma’lumot bermadi.
Bu bayonot AQSh sobiq prezidenti Donald Trampning Isroil Eronning oliy rahbari Ayatolla Ali Xomaneiyga qarshi suiqasd uyushtirish niyatini to‘xtatgani haqidagi so‘zlarini eslatadi. Xomaneiy bir necha haftagacha ommaviy ko‘rinish bermagan, ammo yaqinda Tehrondagi diniy marosimda ishtirok etdi.
Pezeshkiyanga qilingan suiqasd urinishlari Isroilning nafaqat Eronning harbiy va yadroviy salohiyatini zaiflashtirish, balki siyosiy rahbariyatini yo‘q qilish niyatida ekanini ko‘rsatadi. Urush davomida Isroil va AQSh Eronning uchta asosiy yadroviy obyektini yo‘q qilganini, shuningdek, 30 dan ortiq yuqori darajali xavfsizlik amaldorlari va 11 ta yadro olimini o‘ldirganini ma’lum qilgan.
Shunga qaramay, Pezeshkiyan va Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arog‘chiy jamoat oldida erkin harakat qilmoqda. Prezident Ozarbayjondagi sammitda qatnashgan, Arog‘chiy esa Braziliya, Misr va Moskvada rasmiy tashriflarda bo‘lgan.
Pezeshkiyan intervyuda: “Biz bu urushni boshlagan emasmiz va uni davom ettirishni istamaymiz. Prezidentlik saylovoldi dasturim milliy birlik va qo‘shnilar bilan do‘stlikni mustahkamlash edi,” – dedi.
Yadroviy muzokaralarga qaytish imkoniyati haqida so‘ralganda, u: “Biz muzokaralarni qayta boshlashga qarshi emasmiz. Ammo AQShga qanday ishonish mumkin?
Muzokaralar davomida Isroil yana hujum qilsa nima bo‘ladi?” – deb shubha bildirdi. Shuningdek, Pezeshkiyan Trampni o‘ldirish bo‘yicha hech qanday rejasi yo‘qligini ham rad etdi.
Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) inspektorlari Eronga qayta kirishi haqida so‘ralganda, u: “Hozircha yadroviy obyektlarimiz qanchalik zarar ko‘rganini bilmaymiz. Ular jiddiy shikastlangan.
Sharoit yaxshilansa, inspeksiyani ko‘rib chiqamiz. Lekin MAGATEning xalqaro huquqqa zid harakatlar oldida jim turishi eronliklar orasida ishonchsizlik uyg‘otmoqda,” – dedi.
Bu bayonot xalqaro hamjamiyatda katta e’tibor uyg‘otmoqda. Eronning ochiq ayblovlari Eron va Isroil o‘rtasidagi munosabatlarni yanada keskinlashtirishi mumkin.
Pezeshkiyanning so‘zlari nafaqat Eronning xavfsizlik tahdidi ostida ekanini, balki mintaqaviy siyosiy muvozanatning nozikligini yana bir bor ko‘rsatdi. Endilikda xalqaro siyosatchilar va tahlilchilar voqealarning diplomatik jarayonlarga ta’sirini diqqat bilan kuzatmoqda.
Zamin.uz tahliliga ko‘ra, bu voqea Eronning ichki siyosiy barqarorligi va mintaqadagi xavfsizlik holatining keskinlashganini ochib beradi. G‘arb va mintaqaviy davlatlar bu murakkab vaziyatni yumshatish uchun qanday choralar ko‘rishini vaqt ko‘rsatadi.
