Banklar uchun foyda solig'i stavkasini pasaytirish taklif etilmoqda
O‘zbekistonda yirik tadbirkorlik subyektlari uchun foyda solig‘i stavkasini pasaytirish va buning o‘rniga bank xizmatlariga qo‘shilgan qiymat solig‘ini joriy etish masalasi muhokama qilinmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Taklifga ko‘ra, banklar va mobil aloqa operatorlari uchun foyda solig‘i stavkasi amaldagi 20 foizdan 15 foizga tushirilishi ko‘zda tutilgan. Shu bilan birga, budjet tushumlaridagi kamomadni qoplash maqsadida bank hisobvaraqlarini yuritish, valyuta ayirboshlash va ekvayring kabi xizmatlarga 12 foizlik qo‘shilgan qiymat solig‘i solish tashabbusi ilgari surilmoqda.
Ushbu o‘zgarishlar hozircha faqat ekspertlar darajasidagi taklif bo‘lib, rasmiy qaror qabul qilinmagan. Soliq stavkalarini birxillashtirish choralari Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Fiskal tahlillar instituti tomonidan o‘tkazilgan muloqotda ayrim tarmoqlar uchun belgilangan yuqori soliq yukini umumiy me’yorga keltirish zarurligi ta’kidlandi.
Amaldagi tartibga ko‘ra, tijorat banklari, mobil operatorlar, polietilen granulalari ishlab chiqaruvchilar hamda yirik bozorlar va savdo majmualari foyda solig‘ini 20 foiz miqdorida to‘lab kelmoqda. Institut mutaxassislari ushbu stavkani mamlakatdagi bazaviy 15 foizlik ko‘rsatkichga tenglashtirishni taklif etmoqda.
Bunday islohotdan ko‘zlangan asosiy maqsad soliq tizimidagi tarmoqlararo tafovutni bartaraf etish va tadbirkorlik subyektlari ixtiyorida ko‘proq investitsiya mablag‘larini qoldirishdir. Tahlillarga ko‘ra, foyda solig‘ining pasaytirilishi korxonalarning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Biroq mazkur imtiyoz natijasida davlat budjeti yiliga taxminan 859 milliard so‘m miqdoridagi daromaddan mahrum bo‘lishi mumkin. Bank xizmatlari va mijozlar uchun ehtimoliy o‘zgarishlar Budjetda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarni qoplash uchun moliyaviy xizmatlar sohasidagi soliq imtiyozlarini qayta ko‘rib chiqish rejalashtirilmoqda.
Hozirgi kunda banklarning ko‘plab komission xizmatlari qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod etilgan. Yangi taklifga binoan, bank kartalarini yuritish, savdo terminallari orqali to‘lovlarni qabul qilish, valyuta operatsiyalari va bank kafolatlarini rasmiylashtirish kabi xizmatlarga 12 foizlik soliq joriy etilishi mumkin.
Agar ushbu tartib kuchga kirsa, bank mijozlari uchun ayrim xizmat turlari qimmatlashishi ehtimoli mavjud. Chunki xizmat ko‘rsatuvchi muassasalar soliq yukini qoplash maqsadida komissiya to‘lovlarini qayta ko‘rib chiqishi mumkin.
Shu bilan birga, mutaxassislar soliq imtiyozlarini inventarizatsiyadan o‘tkazish va ularning iqtisodiy samaradorligini baholash zarurligini qayd etmoqdalar. Bu choralar soliq bazasini kengaytirish va iqtisodiyotda teng raqobat muhitini yaratishga xizmat qilishi kutilmoqda.
