Toshkent havosi: Yaxshilanish bor, lekin muammolar saqlanmoqda
Toshkent shahrida 2024 va 2025-yillar noyabr oyining dastlabki o‘n kunida havoning sifati bo‘yicha o‘tkazilgan tahlillar davlat tomonidan ko‘rilgan choralar natijasini qisman ko‘rsatmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Havo sifati indeksi (AQI) ayrim kunlarda xavfli darajaga yetgan bo‘lsa-da, o‘rtacha ko‘rsatkichda pasayish kuzatilgan. 2024-yilning shu davrida AQI o‘rtacha 119,8 ni tashkil qilgan bo‘lsa, 2025-yilda bu ko‘rsatkich 109,9 ga tushgan.
Ammo ayrim kunlarda, masalan, 2025-yil 3-noyabrda AQI 176, 9-noyabrda esa 161 ni tashkil qilgan. Biroq, 4-noyabr kuni AQI ko‘rsatkichi 28 ga teng bo‘lib, bu so‘nggi yillardagi eng yaxshi natijalardan biri sifatida qayd etilgan.
Shunga qaramasdan, kuz-qish mavsumida havo ifloslanishi aholi hayot sifati uchun jiddiy muammo bo‘lib qolmoqda. Hukumat bu muammoni hal qilish maqsadida qator qonunlar qabul qilib, tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirishga kirishgan.
Xususan, Toshkentda atmosfera havosini yaxshilashga qaratilgan dasturlar ishlab chiqilgan. Ushbu dasturlar doirasida “Euro-4” standartidan past bo‘lgan yoqilg‘ini bosqichma-bosqich taqiqlash va neftni qayta ishlash zavodlarini modernizatsiya qilish ishlari olib borilmoqda.
Shuningdek, poytaxt va uning atrofida keng ko‘lamli “yashil zonalar”ni tashkil etish rejalashtirilgan. 2025-yil oktabr oyida sanoat korxonalari va issiqxonalardan chiqayotgan chiqindilarni kamaytirishga qaratilgan yangi chora-tadbirlar taqdim etilgan.
Bu choralarga zamonaviy chang-gaz tozalash tizimlarini o‘rnatish ham kiradi. Toshkent hokimiyati esa huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan birgalikda ekologik reydlar o‘tkazmoqda.
Ayniqsa, ko‘mir yoqadigan issiqxona xo‘jaliklarining qonunbuzarliklarini aniqlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Mazkur chora-tadbirlar mamlakatning milliy ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida e’lon qilingan “yashil iqtisodiyot” strategiyasi doirasida amalga oshirilmoqda.
Statistik yaxshilanishlarga qaramay, vaziyat hali ham murakkabligicha qolmoqda. Xususan, PM2.5 kabi mayda zarrachalar konsentratsiyasi ba’zi kunlarda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tavsiyalaridan yuqori bo‘lmoqda.
Bu esa qabul qilingan dasturlarni izchil va uzoq muddatli amalga oshirish zarurligini ko‘rsatadi.
