Prezident qishloq xo'jaligini rivojlantirish va eksportni oshirish masalalarini muhokama qildi
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida qishloq xo'jaligi sohasini tubdan isloh qilish va rivojlantirish masalalariga bag'ishlangan muhim yig'ilish bo'lib o'tdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tadbirda mamlakatimiz hududlarida zamonaviy va sanoatlashgan bog'larni ko'paytirish hamda yerdan foydalanish samaradorligini oshirish masalalari tahlil qilindi. Davlatimiz 2030-yilga qadar oziq-ovqat mahsulotlari eksportini 10 milliard dollarga yetkazishni o'z oldiga ustuvor maqsad qilib qo'ygan bo'lib, ushbu ko'rsatkichga erishishda bog'dorchilik sohasi asosiy drayverlardan biri bo'lishi kutilmoqda.
Bugungi kunda yurtimizdagi 572 ming gektardan ortiq bog' va tokzorlar yiliga bir milliard dollarlik eksportni ta'minlab, qariyb 900 ming aholi uchun asosiy daromad manbai bo'lib xizmat qilmoqda. Shunga qaramay, sohada hali ishga solinmagan imkoniyatlar talaygina.
Tahlillar shuni ko'rsatmoqdaki, hosildorligi past bo'lgan 61 ming gektar eskirgan va 18 ming gektar yaroqsiz bog'larni zudlik bilan yangilash zarurati tug'ilgan. Ayrim hududlarda eski bog'lardan olinadigan hosil gektariga bor-yo'g'i besh tonnani, yillik daromad esa o'n million so'mni ham tashkil etmayotgani achinarli holdir.
Taqqoslash uchun aytadigan bo'lsak, Namangan viloyatining Pop tumanidagi yangi intensiv gilos bog'larida yosh ko'chatlardan ham yetti tonnadan hosil olinib, mahsulotning bir kilogrammi sakkiz dollardan xorijga sotilmoqda. Endilikda samarasiz bog'lar bilan ishlashning mutlaqo yangi tizimi joriy etiladi.
Unga ko'ra, belgilangan o'n ikki oy ichida sanoatlashgan bog' barpo etilmagan yerlar uchun soliq stavkalari oshiriladi, zarurat tug'ilsa, suvdan foydalanishga cheklovlar qo'yiladi. Shu bilan birga, tadbirkorlar uchun Agrostar modeli asosida hamkorlik taklif etilmoqda.
Bunda davlat kompaniyasi loyihaga ellik foizgacha sarmoya kiritadi, tadbirkor esa yer ijarasi huquqi bilan qatnashadi. Tadbirkorlarga davlat ulushini yetti yil davomida, dastlabki narxida va bo'lib-bo'lib sotib olish imkoniyati beriladi.
Davlat bog'dorchilik bilan shug'ullanuvchi tadbirkorlarni moliyaviy jihatdan ham qo'llab-quvvatlaydi. Har bir gektar yer uchun 120 million so'mgacha imtiyozli kreditlar ajratiladi.
Sanoatlashgan bog'larni parvarishlash uchun uch yil davomida har gektarga besh million so'mdan qaytarilmaydigan mablag' berilishi belgilandi. Shuningdek, suv tejovchi texnologiyalar qo'llanilgan bog'larda suv solig'i besh yil davomida ramziy ravishda bir so'm etib belgilandi.
Mevali ko'chatlar va payvandtaglar uchun qo'shilgan qiymat solig'i nol stavkada qo'llanilishi ham ishlab chiqaruvchilar uchun katta yengillik bo'ladi. Yerdan foydalanish jarayonlari endi zamonaviy texnologiyalar va kosmik tasvirlar yordamida raqamli monitoring qilinadi.
Rejaga ko'ra, 2026-2028-yillar davomida jami 168 ming gektar yangi sanoatlashgan bog' va tokzorlar barpo etiladi. Ushbu yirik loyihalarga ikki milliard dollar investitsiya yo'naltirilib, 258 mingta yangi ish o'rni yaratilishi ko'zda tutilgan.
Aholi tomorqalaridagi eski bog'larni yangilash uchun esa mahallabay tizimi orqali sifatli ko'chatlar va kichik hajmdagi kreditlar yetkazib beriladi. Bu chora-tadbirlarning barchasi xalqimiz farovonligini oshirish va milliy mahsulotlarimizning jahon bozoridagi nufuzini mustahkamlashga xizmat qiladi.
