Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 18 noyabr
+14°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, shimoli-g‘arb
ENRU

Vera Rubin rasadxonasi uchinchi yulduzlararo kometani kashf etdi

Texnologiya
8
Vera Rubin rasadxonasi uchinchi yulduzlararo kometani kashf etdi
Vera Rubin nomidagi rasadxona o‘zining o‘n yillik keng ko‘lamli ilmiy dasturini hali to‘liq boshlamagan bo‘lsa-da, koinotni o‘rganish tarixida muhim natijaga erishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Astronomlar mazkur rasadxona 3I/ATLAS kometasini u rasman kashf etilishidan bir necha kun avval tasvirga tushirganini aniqladilar. Ushbu kometa Quyosh tizimida qayd etilgan uchinchi yulduzlararo obyekt hisoblanadi.

Mazkur yangilik jahon ilm-fan hamjamiyati e’tiborini tortib, zamonaviy texnologiyalarning imkoniyatlarini yana bir bor namoyon etdi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu kometani asteroidlar haqida ogohlantirish tizimi hisoblangan avtomatik teleskoplar tarmog‘i 2025-yilning 1-iyul kuni aniqlagan edi.

Biroq keyinchalik o‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatdiki, Vera Rubin rasadxonasi mazkur obyektni 20-iyun kuni, ya’ni sinov kuzatuvlarining ilk kechasidayoq suratga olgan. O‘sha paytda muassasa asosiy ish tartibiga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida asboblarni sozlash bosqichida bo‘lgan.

Shunga qaramay, qurilmaning yuqori sezgirligi kutilmagan natijani taqdim etdi. Kashfiyot e’lon qilingach, olimlar arxivdagi ma’lumotlarni qaytadan sinchiklab o‘rganib chiqdilar.

Natijada 21-iyundan 2-iyulgacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida kometaning to‘qqizta tasviri mavjudligi aniqlandi. Standart tahlil dasturlari hali to‘liq ishga tushirilmagani sababli, tadqiqotchilar barcha ma’lumotlarni qo‘lda qayta ishlashlariga to‘g‘ri keldi.

Olis masofadan olingan ushbu suratlar kometaning harakat yo‘nalishini aniqlash va uning yadrosi qanday tuzilishga ega ekanligini o‘rganish uchun xizmat qildi. Yuqori aniqlikdagi tasvirlarda kometaning komasi, ya’ni Quyosh issiqligi ta’sirida yadro atrofida hosil bo‘lgan gaz va chang buluti yaqqol namoyon bo‘lgan.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, agar sinov ishlari bir necha kun oldinroq boshlanganida, aynan Vera Rubin rasadxonasi ushbu tarixiy kashfiyot muallifiga aylangan bo‘lar edi. Bu holat rasadxonaning kelajakdagi imkoniyatlari naqadar yuqori ekanligidan dalolat beradi.

Asosiy ko‘zgusining diametri 8,4 metr bo‘lgan ushbu teleskop o‘n yillikning eng ulkan astronomik loyihalaridan biri sanaladi. U to‘liq quvvat bilan ishlay boshlagach, butun osmonni muntazam ravishda kuzatib boradi va koinotdagi jismlarning eng yirik katalogini shakllantiradi.

Bunday tizim kelajakda yulduzlararo obyektlarni ular Quyosh tizimiga yaqinlashib kelayotgan vaqtdayoq erta aniqlash va ularni batafsil tadqiq etish imkoniyatini yaratadi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026