Dunyo bo‘ylab elektromobillarga bo‘lgan talab jadal sur’atda ortmoqda

Xalqaro energetika agentligi tomonidan e’lon qilingan yangi hisobotga ko‘ra, elektromobillar bozoridagi pasayish tendensiyasi asosan Amerika Qo‘shma Shtatlari uchun xos bo‘lib qolmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Dunyoning boshqa mintaqalarida esa ushbu zamonaviy transport vositalariga bo‘lgan qiziqish va talab jadal sur’atlar bilan ortib bormoqda. O‘tgan yil yakunlariga ko‘ra, butun dunyo bo‘ylab 20 milliondan ziyod elektromobil o‘z egalariga yetkazib berildi va ular umumiy avtomobil bozorining chorak qismini egallashga muvaffaq bo‘ldi.

Ayniqsa, Xitoyda o‘sish ko‘rsatkichlari rekord darajaga yetgan bo‘lsa, Lotin Amerikasi mamlakatlarida savdo hajmi 75 foizga ko‘paydi. Amerika Qo‘shma Shtatlarida esa vaziyat birmuncha murakkab va turg‘un bo‘lib turibdi.

Bu yerda elektromobillarning bozor ulushi 10 foiz atrofida to‘xtab qolgan. Mutaxassislar ushbu holatni ikki xil yo‘nalishdagi rivojlanish deb baholamoqdalar, ya’ni ayrim davlatlarda soha jadal yuksalayotgan bir paytda, boshqalarida pasayish kuzatilmoqda.

AQSH bozoridagi tushkunlikka soliq imtiyozlarining qisqartirilishi hamda Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilariga qo‘yilgan turli cheklovlar asosiy sabab sifatida ko‘rsatilmoqda. Bunday sharoit yangi tashkil etilgan kompaniyalar uchun jiddiy qiyinchiliklar tug‘dirmoqda va yirik brendlarni o‘z ish yuritish uslublarini qayta ko‘rib chiqishga undamoqda.

Xitoy bozorida sotilgan elektromobillarning aksariyat qismi an’anaviy yonilg‘ida harakatlanadigan mashinalardan arzonroq ekani sohani harakatlantiruvchi asosiy omilga aylandi. Xitoylik ishlab chiqaruvchilar nafaqat ichki bozorda, balki Janubi-sharqiy Osiyo va Yevropa mamlakatlarida ham o‘z pozitsiyalarini mustahkamlamoqda.

Masalan, Tailandda so‘nggi yillarda elektromobillar narxi oddiy avtomobillar bilan deyarli tenglashdi. Bu esa yangi texnologiyalar rivojlanayotgan davlatlar uchun qimmatlik qilishi haqidagi qarashlarning noto‘g‘ri ekanini isbotladi.

Shunga qaramay, bunday shiddatli o‘sish sur’atlari kelajakda biroz sekinlashishi ehtimoli mavjud. Xitoylik eksportchilar xorijiy bozorlarga talab etilganidan ko‘ra ko‘proq mahsulot yetkazib berganlar, bu esa savdo shoxobchalarida sotilmagan avtomobillarning to‘planib qolishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Bundan tashqari, ko‘plab mamlakatlar o‘z ishlab chiqaruvchilarini himoya qilish maqsadida chetdan keltiriladigan arzon elektromobillarga nisbatan yangi bojxona to‘lovlarini joriy etishni ko‘rib chiqmoqdalar. Bu kabi choralar kelajakda xalqaro savdo aloqalari va narxlar shakllanishiga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmaydi.