Dunyo bo'ylab elektromobillarga bo'lgan talab jadal sur'atda ortmoqda
Xalqaro energetika agentligi tomonidan eʼlon qilingan yangi hisobotga koʻra, elektromobillar bozoridagi pasayish tendensiyasi asosan Amerika Qoʻshma Shtatlari uchun xos boʻlib qolmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Dunyoning boshqa mintaqalarida esa ushbu zamonaviy transport vositalariga boʻlgan qiziqish va talab jadal surʼatlar bilan ortib bormoqda. Oʻtgan yil yakunlariga koʻra, butun dunyo boʻylab 20 milliondan ziyod elektromobil oʻz egalariga yetkazib berildi va ular umumiy avtomobil bozorining chorak qismini egallashga muvaffaq boʻldi.
Ayniqsa, Xitoyda oʻsish koʻrsatkichlari rekord darajaga yetgan boʻlsa, Lotin Amerikasi mamlakatlarida savdo hajmi 75 foizga koʻpaydi. Amerika Qoʻshma Shtatlarida esa vaziyat birmuncha murakkab va turgʻun boʻlib turibdi.
Bu yerda elektromobillarning bozor ulushi 10 foiz atrofida toʻxtab qolgan. Mutaxassislar ushbu holatni ikki xil yoʻnalishdagi rivojlanish deb baholamoqdalar, yaʼni ayrim davlatlarda soha jadal yuksalayotgan bir paytda, boshqalarida pasayish kuzatilmoqda.
AQSH bozoridagi tushkunlikka soliq imtiyozlarining qisqartirilishi hamda Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilariga qoʻyilgan turli cheklovlar asosiy sabab sifatida koʻrsatilmoqda. Bunday sharoit yangi tashkil etilgan kompaniyalar uchun jiddiy qiyinchiliklar tugʻdirmoqda va yirik brendlarni oʻz ish yuritish uslublarini qayta koʻrib chiqishga undamoqda.
Xitoy bozorida sotilgan elektromobillarning aksariyat qismi anʼanaviy yonilgʻida harakatlanadigan mashinalardan arzonroq ekani sohani harakatlantiruvchi asosiy omilga aylandi. Xitoylik ishlab chiqaruvchilar nafaqat ichki bozorda, balki Janubi-sharqiy Osiyo va Yevropa mamlakatlarida ham oʻz pozitsiyalarini mustahkamlamoqda.
Masalan, Tailandda soʻnggi yillarda elektromobillar narxi oddiy avtomobillar bilan deyarli tenglashdi. Bu esa yangi texnologiyalar rivojlanayotgan davlatlar uchun qimmatlik qilishi haqidagi qarashlarning notoʻgʻri ekanini isbotladi.
Shunga qaramay, bunday shiddatli oʻsish surʼatlari kelajakda biroz sekinlashishi ehtimoli mavjud. Xitoylik eksportchilar xorijiy bozorlarga talab etilganidan koʻra koʻproq mahsulot yetkazib berganlar, bu esa savdo shoxobchalarida sotilmagan avtomobillarning toʻplanib qolishiga sabab boʻlishi mumkin.
Bundan tashqari, koʻplab mamlakatlar oʻz ishlab chiqaruvchilarini himoya qilish maqsadida chetdan keltiriladigan arzon elektromobillarga nisbatan yangi bojxona toʻlovlarini joriy etishni koʻrib chiqmoqdalar. Bu kabi choralar kelajakda xalqaro savdo aloqalari va narxlar shakllanishiga oʻz taʼsirini oʻtkazmay qolmaydi.
