Ilon Mask «SpaceX» kompaniyasi ustidan mutlaq nazoratni o'rnatdi
Ilon Mask o‘zi boshqarayotgan korxonalarda misli ko‘rilmagan ta’sir kuchiga ega ekani hech kimga sir emas. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tesla kompaniyasida u o‘zini rasman texnologiyalar qiroli deb atasada, SpaceX misolida dunyodagi eng qimmatli tashkilotlardan birining mutlaq hukmdoriga aylangani oydinlashdi. Maskning mazkur koinot loyihasi ustidan o‘rnatgan yakka tartibdagi nazorati yaqinda e’lon qilingan aksiyalarni ommaviy sotuvga chiqarish hujjatlarida o‘z aksini topdi.
Ushbu ma’lumotlar xalqaro nashrlarda keng muhokama qilinmoqda. Aksiyalar bozoriga chiqish jarayonidan so‘ng Mask SpaceX kompaniyasida bosh direktor, texnik direktor va kuzatuv kengashi raisi lavozimlarini bir vaqtning o‘zida egallaydi.
Eng ahamiyatli jihati shundaki, u ellik foizdan ortiq ovoz berish huquqini o‘z qo‘lida saqlab qoladi. Bu holat unga boshqaruv kengashi a’zolarini o‘z xohishiga ko‘ra tayinlash va korxonaning strategik yo‘nalishini mustaqil belgilash imkonini beradi.
Amalda uni egallab turgan lavozimidan chetlatishning mutlaqo imkoni bo‘lmaydi. Kompaniya aksiyadorlarning huquqiy e’tiroz bildirish imkoniyatlarini sezilarli darajada cheklab qo‘ygan hamda Texas shtatining tadbirkorlik uchun qulay va yumshoq tartibga solish tizimidan ustalik bilan foydalanmoqda.
SpaceX rahbariyati bo‘lajak sarmoyadorlarni ochiqchasiga ogohlantirib, ularning korporativ masalalar va rahbarlar sayloviga ta’sir ko‘rsatish imkoniyati juda pastligini yoki umuman yo‘qligini ta’kidlamoqda. So‘nggi yigirma yil ichida Google va Meta kabi texnologik gigantlarning asoschilari ham nazoratni o‘z qo‘lida saqlab qolishga harakat qilishgan bo‘lsada, Mask va SpaceX bu borada barcha chegaralardan o‘tib ketishdi.
Huquqshunoslik sohasi mutaxassislarining fikricha, Mask aksiyadorlarning rahbariyatga bosim o‘tkazish uchun foydalanadigan barcha asosiy vositalarini yo‘qqa chiqarmoqda. Kompaniya ikki toifali aksiyalar tuzilmasidan foydalanadi.
Bunda Mask ommaviy savdoga chiqarilmaydigan, alohida imtiyozli ovoz berish huquqiga ega bo‘lgan aksiyalarning qariyb to‘qson to‘rt foiziga egalik qiladi. Tarixdagi eng yirik aksiyadorlik jarayonlaridan biri bo‘lishi kutilayotgan ushbu tadbirdan keyin ham Mask nazoratni qo‘ldan boy bermaydi.
Birja standartlariga ko‘ra, bu holat SpaceXni to‘liq nazorat qilinadigan kompaniyaga aylantiradi. Natijada korxona mustaqil nazorat talab qiladigan ko‘plab qat’iy qoidalardan ozod bo‘lish huquqini qo‘lga kiritadi.
Bu esa Ilon Maskka o‘zining ulkan loyihalarini hech qanday tashqi aralashuvlarsiz amalga oshirish imkonini beradi.
