NASA Oyga astronavtlar tushirishda xususiy sektorga tayanadi
AQSh Milliy aeronavtika va kosmik tadqiqotlar boshqarmasi (NASA) kelgusida Oyga amalga oshiriladigan ekspeditsiyalar xususiy sektor ishtirokisiz imkonsiz ekanini rasman e’tirof etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Agentlik vakillarining ta’kidlashicha, davlat tuzilmasi mustaqil ravishda astronavtlarni Yer yo‘ldoshi sirtiga tushirish imkoniyatiga ega emas. Ushbu bayonot kosmik tadqiqotlar tarixida yangi bosqich boshlanganidan va davlatning xususiy korporatsiyalarga bog‘liqligi ortib borayotganidan dalolat beradi.
Mazkur yondashuv zamonaviy kosmonavtika sohasida davlat va xususiy sheriklikning naqadar muhimligini ko‘rsatmoqda. Xususiy sektor va davlat hamkorligi Hozirgi kunda NASA Artemida-3 missiyasi doirasida SLS og‘ir raketasi hamda Orion kosmik kema modulini tayyorlash bo‘yicha asosiy mas’uliyatni o‘z zimmasida saqlab qolmoqda.
Biroq dasturning eng muhim va murakkab qismlari, jumladan, Oyga qo‘nish modullarini yaratish bevosita xususiy kompaniyalar zimmasiga yuklatilgan. Shu sababli ham davlat agentligi o‘z oldiga qo‘yilgan ulkan vazifalarni yechishda SpaceX va Blue Origin kabi yetakchi aerokosmik korporatsiyalarning texnologik yordamiga tayanmoqda.
Mutaxassislar SpaceX va Blue Origin kompaniyalaridan qaysi biri Oyga qo‘nish modulini yaratishda tezroq natija ko‘rsatayotgani haqidagi savollarga aniq javob berishdan tiyilmoqda. Ta’kidlanishicha, har ikkala kompaniya ham o‘z loyihalari ustida jadal sur’atlarda ishlamoqda hamda ko‘plab sinov parvozlarini muvaffaqiyatli amalga oshirib kelmoqda.
Bu kabi raqobat muhiti loyihaning sifatiga, xavfsizligiga va umumiy xarajatlarning maqbullashishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda. Kelgusi rejalar va muddatlar Kosmik agentlik joriy o‘n yillikning oxirigacha amalga oshiriladigan parvozlar rejasini ham ma’lum qildi.
NASA rejasiga ko‘ra, Artemida-3 missiyasini 2027-yilda koinotga uchirish ko‘zda tutilgan. Shundan so‘ng, 2028-yilda Artemida-4 dasturini amalga oshirish rejalashtirilgan bo‘lib, aynan shu bosqichda amerikalik astronavtlar ko‘p yillik tanaffusdan keyin yana Oy yuzasiga qadam qo‘yishi kutilmoqda.
Sohaga oid tahlillarga ko‘ra, ushbu muddatlarga rioya etilishi xususiy hamkorlarning texnologik yutuqlari va sinovlar qanchalik muvaffaqiyatli o‘tishiga bevosita bog‘liq. Kosmik poygada xususiy kapitalning ustuvor ahamiyat kasb etishi kelgusida sayyoralararo tadqiqotlar va boshqa osmon jismlarini o‘zlashtirish jarayonlarini ham tubdan o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Davlat va xususiy sektorning bunday uyg‘unlikda ishlashi insoniyatning koinotni yanada chuqurroq o‘rganishiga xizmat qiladi.
