NASA va SpaceX koinotga har hafta raketa uchirishni rejalashtirmoqda
Aerokosmik sohada ulkan o‘zgarishlar davri boshlanmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) hamda SpaceX kompaniyasi hamkorligida amalga oshirilayotgan loyihalar doirasida, 2027-yildan boshlab ulkan Starship tizimining sinov parvozlari deyarli har hafta amalga oshirilishi kutilmoqda. Mazkur shiddatli sur’at insoniyatning koinotni o‘zlashtirish tarixida yangi sahifa ochib, raketa texnikasidan sanoat miqyosida, ya’ni konveyer usulida foydalanish imkonini beradi.
Bu haqda soha mutaxassislari va xalqaro nashrlar xabar bermoqda. Hozirgi vaqtda SpaceX kompaniyasi ushbu ulkan tizimni takomillashtirish ustida tinimsiz ish olib bormoqda.
Xususan, muhandislar kelgusidagi Artemis kosmik dasturi doirasida amalga oshiriladigan vazifalar uchun mo‘ljallangan Starship kemasining maxsus Oy versiyasini faol ravishda tayyorlamoqda. Agar belgilangan rejalar o‘zini oqlasa, parvozlar chastotasi bugungi ko‘rsatkichlarga nisbatan keskin ortadi va koinotga chiqish kundalik jarayonga aylanadi.
Ko‘p martalik foydalanish va texnik vazifalar Bunday yondashuv SpaceX uchun nafaqat raketaning o‘zini sinovdan o‘tkazish, balki bir qator murakkab texnik vazifalarni hal etishda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Jumladan, kelgusida o‘ta og‘ir sun’iy yo‘ldoshlarni orbitaga olib chiqish, kosmik kemalarni orbita sharoitida yonilg‘i bilan to‘ldirish hamda Oyga yo‘naltirilgan missiyalarga puxta tayyorgarlik ko‘rish rejalashtirilgan.
Starship tizimi mutlaqo ko‘p martalik foydalaniladigan texnologiya sifatida loyihalashtirilgan bo‘lib, u Super Heavy tezlatgichi hamda yuqori pog‘onadagi Starship kemasidan iborat. Loyiha shartlariga ko‘ra, tizimning har ikkala asosiy qismi ham Yerga muvaffaqiyatli qaytib kelishi va kelgusida qayta ishlatilishi lozim.
Bu esa kosmik parvozlar tannarxini sezilarli darajada pasaytirish hamda ularning barqarorligini ta’minlash imkonini beradi. Mutaxassislar ushbu yondashuv kelajakda Mars va boshqa sayyoralarga ekspeditsiyalar uyushtirishda ham hal qiluvchi rol o‘ynashini ta’kidlamoqda.
Xarajatlarning kamayishi xususiy sektor va davlat tashkilotlari uchun koinot eshiklarini kengroq ochadi. Artemis dasturi va so‘nggi sinovlar Mazkur dastur NASA uchun ham alohida strategik ahamiyatga ega.
Agentlik Starship kemasining Oy sharoitiga moslashtirilgan turini insonlarni Yer yo‘ldoshiga qayta qo‘ndirish bo‘yicha kelgusidagi missiyalarning eng asosiy bo‘g‘inlaridan biri sifatida baholamoqda. 2027-yilda insoniyatning Oyga navbatdagi qadamini ta’minlovchi texnologiyalarni yakuniy sinovdan o‘tkazishga qaratilgan muhim bosqich boshlanishi ko‘zda tutilgan.
Ushbu keng ko‘lamli rejalarga zamin yaratish maqsadida SpaceX yaqinda Super Heavy tezlatgichining to‘laqonli o‘t ochish sinovini muvaffaqiyatli yakunladi. Mazkur jarayonda barcha 33 ta Raptor dvigateli bir vaqtning o‘zida ishga tushirilib, tizimning quvvati va mustahkamligi amalda to‘liq tekshirib ko‘rildi.
Bunday muvaffaqiyatli tajribalar kelgusidagi haftalik parvozlarni xavfsiz va samarali yo‘lga qo‘yishda mustahkam poydevor vazifasini bajaradi.
