Xitoy Yer va Oy o'rtasida sun'iy yo'ldoshlar tarmog'ini yaratadi
Xitoy Yer bilan Oy o‘rtasidagi fazoni uzluksiz o‘rganishga qaratilgan keng ko‘lamli xalqaro ilmiy loyihani amalga oshirishga kirishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu tashabbus doirasida kichik sun’iy yo‘ldoshlardan iborat yagona tarmoq yaratiladi va u 2030-yilga qadar to‘liq ishga tushiriladi. Loyihaning asosiy maqsadi Yer-Oy tizimidagi koinot hududini doimiy ravishda kuzatib borish, kosmik ob-havo o‘zgarishlarini o‘rganish hamda kelgusidagi oylararo parvozlar uchun xavfsiz muhit yaratishdan iborat.
Yangi tizimning texnik asosi og‘irligi 30 kilogrammgacha bo‘lgan 30 ta kichik hajmli sun’iy yo‘ldoshdan tashkil topadi. Mazkur qurilmalar oltita alohida bosqichda koinotga chiqariladi.
Ularning bir qismi Yer va Oy o‘rtasidagi maxsus orbitalarga, qolganlari esa bevosita Oy atrofidagi hududlarga joylashtiriladi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bunday taqsimlangan guruh koinotdagi hodisalarni har tomonlama va uzluksiz tahlil qilish imkonini beradi.
Koinotni o‘rganishdagi yangi yondashuv Hozirgi vaqtda Yer atrofidagi past orbitalardan tortib, sayyoramizdan 2 million kilometr uzoqlikkacha bo‘lgan masofa yetarlicha o‘rganilmagan hudud hisoblanadi. Ilgari ushbu yo‘nalishdagi ma’lumotlar asosan yakka tartibdagi missiyalar orqali olinar edi, bu esa jarayonlarni to‘liq tasavvur qilishga xalaqit berardi.
Yangi loyiha esa butun bir hududni qamrab oluvchi monitoring tizimiga aylanishi kutilmoqda. Tizim yordamida koinotdagi gamma-nurlanishlar, quyosh faolligi va magnitosfera hodisalari misli ko‘rilmagan aniqlikda o‘rganiladi.
Bu ma’lumotlar nafaqat ilmiy tadqiqotlar, balki kelajakda Oyda barpo etiladigan infratuzilmalarni himoya qilish uchun ham o‘ta muhimdir. Xususan, gamma-chaqnashlarning kelib chiqish nuqtalarini burchak sekundining ulushigacha bo‘lgan aniqlikda belgilash imkoniyati yaratiladi.
Xalqaro hamkorlik va texnik imkoniyatlar Loyiha Xitoyning Uzoq kosmosni tadqiq qilish laboratoriyasi va xalqaro assotsiatsiyalar tomonidan muvofiqlashtirilmoqda. Hozirda ushbu tashabbusga Tailand, Serbiya, Misr, Senegal va Indoneziya kabi davlatlarning ilmiy tashkilotlari qo‘shilgan.
Xitoy o‘z hamkorlariga kosmik o‘lchov asboblari va detektorlarni bepul taqdim etishni rejalashtirgan. Ishtirokchi davlatlar texnik standartlarni birgalikda ishlab chiqadi, mutaxassislar tajriba almashadi va olingan ilmiy ma’lumotlardan umumiy foydalaniladi.
Ayni paytda loyihaning muhandislik bosqichi davom etmoqda, sun’iy yo‘ldoshlar va yer ustidagi boshqaruv markazlarini loyihalash ishlari yakunlanish arafasida turibdi. Bu kabi keng ko‘lamli hamkorlik insoniyatning koinotni o‘zlashtirish borasidagi imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytiradi.
