Suniy intellekt inson nazoratidan chiqib ketishi haqida ogohlantirildi

Jahon axborot texnologiyalari va sun’iy idrok sohasida insoniyat kelajagiga daxldor jiddiy xavotirlar yuzaga keldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mashhur Klod katta til modelini ishlab chiquvchi Antropik kompaniyasining sobiq yetakchi tadqiqotchisi Jeykob Kokson texnologiyalarning shiddatli rivojlanishi ortidagi xavflar haqida ochiq bayonot berdi. Amerikaning Ey-Bi-Si telekanali efirida chiqish qilgan mutaxassis inson ongidan o‘zib ketuvchi yangi tizimlar yaratilishini o‘zga sayyoraliklar idroki bilan to‘qnashuvga qiyosladi.

Uning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt gigantlari o‘rtasidagi shafqatsiz raqobat xavfsizlik choralarini ikkinchi darajaga tushirib yubormoqda, bu esa joriy yil yakuniga qadar tizimlarning inson nazoratidan butkul chiqib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin. O‘zga sayyora idroki bilan qiyos va ichki xavotirlar Jeykob Kokson o‘z intervyusida insoniyat hali to‘liq tushunib yetmagan ulkan kuch yaratilayotganini ta’kidladi.

Mutaxassisning fikricha, o‘ta kuchli ongni shakllantirish jarayoni o‘zga sayyoralik irqni yer yuziga chorlash bilan barobardir. Hatto aniq halokatli ssenariylar mavjud bo‘lmagan taqdirda ham, insoniyatga begona bo‘lgan bunday aqlni yaratish g‘oyasining o‘zi juda qo‘rqinchli ekani qayd etildi.

Sobiq xodim o‘z ixtiyori bilan ishdan ketishidan avval laboratoriya ichidagi muhit haqida ham ma’lumot berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, kompaniya mutaxassislari haftasiga bir necha bor sun’iy intellekt keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan global halokat xavflarini muntazam ravishda muhokama qilishgan.

Kokson korporatsiyada ulkan ma’lumotlar bazalari asosida yangi avlod modellarini o‘qitish va shakllantirish bo‘yicha asosiy mas’ullardan biri bo‘lib ishlagan, shuning uchun uning ogohlantirishlari soha vakillari tomonidan jiddiy qabul qilinmoqda. Bozor poygasi va xavfsizlikning qurbon qilinishi Tadqiqotchi axborot texnologiyalari bozoridagi nazoratsiz holatni va korporatsiyalar o‘rtasidagi raqobatni keskin tanqid ostiga oldi.

Uning qat’iy ishonchi komilki, ayni paytda dunyodagi hech bir kompaniya sun’iy intellektni to‘liq xavfsizlik kafolati bilan yaratishga qodir emas. Kremniy vodiysidagi poyga va birinchi bo‘lish istagi dasturchilarni xavfsizlik standartlarini e’tiborsiz qoldirishga majbur qilmoqda.

Bunday shoshqaloqlik oqibatida yangi modellar yetarli darajada sinovdan o‘tkazilmasdan muomalaga chiqarilmoqda. Koksonning ogohlantirishicha, o‘z-o‘zini o‘qitish qobiliyatiga ega mustaqil tizimlar shu yilning oxirigacha insoniyat boshqaruvi va tekshiruvi doirasidan chiqib ketishi mumkin.

Mazkur vaziyat nafaqat texnologik, balki axloqiy va huquqiy muammolarni ham keltirib chiqaradi. Kompaniya rahbari Dario Amodey ham yuzaga kelgan vaziyatdan xavotirda ekanini bildirib, tizimlar ustidan nazoratni yo‘qotmaslik uchun global rivojlanish sur’atini zudlik bilan sekinlashtirish zarurligini ta’kidlamoqda.

Hozirda mutaxassislar oldida turgan asosiy savol shundan iboratki, insoniyat o‘zi yaratgan aqlni jilovlay oladimi yoki mashinalar boshqaruvi davri boshlanadimi.