Olimlar Oy tuprog'idan o'zga sayyoraliklar izlarini qidirishni taklif qildi
SETI instituti tadqiqotchilari o‘zga sayyoralik sivilizatsiyalar faoliyatini aniqlashning yangi va g‘ayrioddiy usulini taklif qilishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Olimlar Yerning tabiiy yo‘ldoshi bo‘lgan Oy tuprog‘idan mikroskopik o‘lchamdagi sun’iy zarrachalarni qidirishni tavsiya etmoqdalar. Mutaxassislarning fikricha, milliardlab yillar davomida Oy yuzasi koinotdan kelib tushgan turli moddalar to‘planadigan o‘ziga xos arxiv vazifasini o‘tagan bo‘lishi mumkin.
Ushbu tadqiqot koinotda mavjud bo‘lgan yoki o‘tmishda faoliyat yuritgan rivojlangan sivilizatsiyalarning moddiy izlarini topishga qaratilgan. Oy sirtidagi texnologik izlar Ilmiy tadqiqot ishi hozirda xalqaro astrobiologiya nashri tomonidan ko‘rib chiqilmoqda.
Unda rivojlangan sivilizatsiyalarning kosmik faoliyati yoki yirik muhandislik loyihalari natijasida vujudga kelishi mumkin bo‘lgan mikrob hajmidagi texnik belgilar haqida so‘z boradi. Agar bunday ob’ektlar koinotda uzoq vaqt saqlanib qolsa, ularning bir qismi yulduzlararo muhit orqali Quyosh tizimiga kirib kelishi va Oy yuzasiga o‘tirishi ehtimoldan xoli emas.
Mualliflarning ta’kidlashicha, Yer bilan solishtirganda aynan Oy bunday izlarni izlash uchun eng qulay va xavfsiz joy hisoblanadi. Sayyoramizdan farqli o‘laroq, Yerdagi atmosfera, suv havzalari va doimiy geologik harakatlar qadimiy izlarni vaqt o‘tishi bilan yemirib yuboradi.
Oyning ustki qatlami, ya’ni regolit esa kosmik moddalarni milliardlab yillar davomida o‘zgarishsiz saqlab qolishga qodir bo‘lgan ideal muhitdir. Birinchi bosqichdagi tajriba uchun olimlar taxminan bir kub metr hajmdagi oy tuprog‘ini o‘rganishni taklif qilmoqdalar.
Olingan namunalar zamonaviy elektron mikroskoplar va materialshunoslik usullari yordamida tahlil qilinadi. Shuningdek, tabiiy zarralar orasidan g‘ayrioddiy tuzilmalarni ajratib olish uchun sun’iy intellektga asoslangan kompyuter ko‘rish tizimlaridan foydalanish rejalashtirilgan.
Kelajakdagi missiyalar va ilmiy ahamiyat Yangi oy dasturlarining ishga tushirilishi bunday g‘oyalarni amalga oshirish imkoniyatini yanada oshirmoqda. Xususan, Artemis va Chang'e kabi yirik loyihalar Oy yuzasini yanada chuqurroq o‘rganishni hamda turli hududlardan yangi namunalarni Yerga yetkazib berishni maqsad qilgan.
Hatto tadqiqot jarayonida hech qanday sun’iy zarrachalar topilmagan taqdirda ham, bu tajriba fan uchun ulkan qiymatga ega bo‘ladi. U koinotdagi begona ob’ektlarning mavjudlik chegaralarini belgilashga va yulduzlararo changning galaktika bo‘ylab harakatlanish qonuniyatlarini tushunishga yordam beradi.
Mazkur yondashuvning an’anaviy qidiruv loyihalaridan asosiy farqi shundaki, bunda ob’ektning o‘zi qidiriladi. Olimlar uzoq masofadan keladigan radioto‘lqinlar yoki signallarni emas, balki qadimiy va ehtimol allaqachon yo‘q bo‘lib ketgan sivilizatsiyalar qoldirgan texnologiyalarning moddiy ashyolarini topishga e’tibor qaratmoqdalar.
Bu usul koinot sirlarini o‘rganishda yangi davrni ochishi mumkin.
