Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Olimlar Oy tuprog'idan o'zga sayyoraliklar izlarini qidirishni taklif qildi

Texnologiya
16
Olimlar Oy tuprog'idan o'zga sayyoraliklar izlarini qidirishni taklif qildi
SETI instituti tadqiqotchilari o‘zga sayyoralik sivilizatsiyalar faoliyatini aniqlashning yangi va g‘ayrioddiy usulini taklif qilishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Olimlar Yerning tabiiy yo‘ldoshi bo‘lgan Oy tuprog‘idan mikroskopik o‘lchamdagi sun’iy zarrachalarni qidirishni tavsiya etmoqdalar. Mutaxassislarning fikricha, milliardlab yillar davomida Oy yuzasi koinotdan kelib tushgan turli moddalar to‘planadigan o‘ziga xos arxiv vazifasini o‘tagan bo‘lishi mumkin.

Ushbu tadqiqot koinotda mavjud bo‘lgan yoki o‘tmishda faoliyat yuritgan rivojlangan sivilizatsiyalarning moddiy izlarini topishga qaratilgan. Oy sirtidagi texnologik izlar Ilmiy tadqiqot ishi hozirda xalqaro astrobiologiya nashri tomonidan ko‘rib chiqilmoqda.

Unda rivojlangan sivilizatsiyalarning kosmik faoliyati yoki yirik muhandislik loyihalari natijasida vujudga kelishi mumkin bo‘lgan mikrob hajmidagi texnik belgilar haqida so‘z boradi. Agar bunday ob’ektlar koinotda uzoq vaqt saqlanib qolsa, ularning bir qismi yulduzlararo muhit orqali Quyosh tizimiga kirib kelishi va Oy yuzasiga o‘tirishi ehtimoldan xoli emas.

Mualliflarning ta’kidlashicha, Yer bilan solishtirganda aynan Oy bunday izlarni izlash uchun eng qulay va xavfsiz joy hisoblanadi. Sayyoramizdan farqli o‘laroq, Yerdagi atmosfera, suv havzalari va doimiy geologik harakatlar qadimiy izlarni vaqt o‘tishi bilan yemirib yuboradi.

Oyning ustki qatlami, ya’ni regolit esa kosmik moddalarni milliardlab yillar davomida o‘zgarishsiz saqlab qolishga qodir bo‘lgan ideal muhitdir. Birinchi bosqichdagi tajriba uchun olimlar taxminan bir kub metr hajmdagi oy tuprog‘ini o‘rganishni taklif qilmoqdalar.

Olingan namunalar zamonaviy elektron mikroskoplar va materialshunoslik usullari yordamida tahlil qilinadi. Shuningdek, tabiiy zarralar orasidan g‘ayrioddiy tuzilmalarni ajratib olish uchun sun’iy intellektga asoslangan kompyuter ko‘rish tizimlaridan foydalanish rejalashtirilgan.

Kelajakdagi missiyalar va ilmiy ahamiyat Yangi oy dasturlarining ishga tushirilishi bunday g‘oyalarni amalga oshirish imkoniyatini yanada oshirmoqda. Xususan, Artemis va Chang'e kabi yirik loyihalar Oy yuzasini yanada chuqurroq o‘rganishni hamda turli hududlardan yangi namunalarni Yerga yetkazib berishni maqsad qilgan.

Hatto tadqiqot jarayonida hech qanday sun’iy zarrachalar topilmagan taqdirda ham, bu tajriba fan uchun ulkan qiymatga ega bo‘ladi. U koinotdagi begona ob’ektlarning mavjudlik chegaralarini belgilashga va yulduzlararo changning galaktika bo‘ylab harakatlanish qonuniyatlarini tushunishga yordam beradi.

Mazkur yondashuvning an’anaviy qidiruv loyihalaridan asosiy farqi shundaki, bunda ob’ektning o‘zi qidiriladi. Olimlar uzoq masofadan keladigan radioto‘lqinlar yoki signallarni emas, balki qadimiy va ehtimol allaqachon yo‘q bo‘lib ketgan sivilizatsiyalar qoldirgan texnologiyalarning moddiy ashyolarini topishga e’tibor qaratmoqdalar.

Bu usul koinot sirlarini o‘rganishda yangi davrni ochishi mumkin.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026