AQSh koinot poygasida Xitoydan o'zib ketishni maqsad qildi
Amerika Qo‘shma Shtatlari koinotni tadqiq etish sohasida Xitoydan o‘zib ketishi va astronavtlarni Oy yuzasiga birinchi bo‘lib yetkazishi shart. Bu haqda One.uz xabar beradi.
NASA rahbariyati va soha mutaxassislarining fikricha, ushbu yangi fazoviy poyganing natijasi nafaqat ilmiy yutuqlarga, balki xalqaro ittifoqlar mustahkamligi, texnologik standartlarning belgilanishi hamda AQShning dunyo miqyosidagi nufuziga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Mazkur musobaqa mamlakat milliy xavfsizligining ajralmas qismiga aylangan bo‘lib, undagi mag‘lubiyat geosiyosiy muvozanatning o‘zgarishiga olib kelishi mumkin.
Hozirgi rejalarga ko‘ra, NASA insonlarni Oy yuzasiga 2028-yilda qaytarishni maqsad qilgan, Xitoy esa o‘zining boshqariladigan missiyasini 2030-yilga mo‘ljallamoqda. Biroq, agar amerikalik mutaxassislar belgilangan muddatlarga amal qila olmasa, Pekin yetakchilikni qo‘lga kiritishi ehtimoli yuqori.
Bu holat kelajakda koinot qonunchiligi va resurslardan foydalanish tartiblarini kim belgilashini hal qiladi. Oyning janubiy qutbi uchun kurash Yangi fazoviy poyganing asosiy maydoni sifatida Oyning janubiy qutbi tanlangan.
Ushbu hududda muz holatidagi suv va boshqa foydali qazilmalar bo‘lishi taxmin qilinmoqda. Mazkur resurslar kelajakda Mars sayyorasiga uyushtiriladigan uzoq muddatli parvozlar uchun zarur bo‘lgan texnologiyalarni sinovdan o‘tkazishda juda muhim hisoblanadi.
Shu bilan birga, Oy yuzasida qo‘nish va ilmiy stansiyalar qurish uchun qulay joylar juda cheklangan. Mutaxassislar bu hududlarni cheklangan miqdordagi to‘xtash joylariga qiyoslamoqda.
Birinchi bo‘lib Oyga yetib borgan va o‘z bazasini o‘rnatgan tomon boshqa davlatlarning qaysi texnologiyalarni rivojlantirishi hamda xavfsizlik sohasida kim bilan hamkorlik qilishiga ta’sir ko‘rsatish imkoniga ega bo‘ladi. Bu esa koinotda o‘ziga xos standartlar o‘rnatilishini anglatadi.
Tarixiy saboqlar va idoralararo hamkorlik 1969-yilda amalga oshirilgan Apollon missiyasi AQShning texnologik ustunligini butun dunyoga namoyish etgan edi. Bugungi kunda ham shunday yutuqqa erishish Amerika manfaatlari uchun hayotiy ahamiyatga ega.
Agar Xitoy bu gal birinchi bo‘lib muvaffaqiyat qozonsa, bu G‘arb dunyosining ta’sir kuchiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi va global siyosiy manzarani o‘zgartirib yuborishi mumkin. Shu sababli, NASA va AQSh Mudofaa vazirligi o‘rtasidagi ooperativ hamkorlikni kuchaytirish taklif etilmoqda.
Garchi ushbu muassasalar alohida tuzilmalar bo‘lsa-da, Oy atrofidagi fazoda operatsiyalarni muvofiqlashtirish, kosmik yadro energetikasi loyihalarini birgalikda rivojlantirish maqsadga muvofiqdir. Ikki idoraning alohida ish yuritishi resurslarning samarasiz sarflanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Birgalikdagi investitsiyalar esa fuqarolik va harbiy dasturlar imkoniyatlarini birlashtirib, koinotni o‘zlashtirishda tezroq natijaga erishishni ta’minlaydi.
