Issiq havoda elektromobillarning energiya sarfi oshishi mumkin
Yoz faslining jazirama issig‘i nafaqat insonlar, balki zamonaviy texnologiyalar, xususan, elektromobillar uchun ham jiddiy sinov hisoblanadi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Havo harorati o‘ttiz darajadan yuqoriga ko‘tarilishi bilan ko‘pchilik haydovchilar o‘z avtomobillarining texnik imkoniyatlari va energiya sarfi borasida xavotirga tusha boshlaydilar. Ayniqsa, yangi avlod Renault 4 kabi elektromobillar misolida bu masalani o‘rganish bugungi kunda dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.
Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi. Ma’lumki, elektromobillarning litiy-ionli akkumulyatorlari ma’lum bir harorat oralig‘ida eng yuqori samaradorlik bilan ishlaydi.
Autocar nashri mutaxassislarining ta’kidlashicha, termometr ko‘rsatkichi o‘ttiz to‘rt darajadan oshganda, batareyalarning ideal ishchi holatidan chetlanish kuzatiladi. Bu esa haydovchilar kutgan tejamkorlik va masofa bosib o‘tish ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Issiqlikning batareya quvvatiga ta’siri qishning qahratonida elektromobillar quvvati tez kamayishi ko‘pchilikka ma’lum, biroq haddan tashqari issiq havo ham xuddi shunday muammolarni keltirib chiqaradi. Renault 4 kabi ixcham va shahar sharoitiga moslashgan elektromobillar issiq havoda batareyani sovutish uchun qo‘shimcha energiya sarflashga majbur bo‘ladi.
Bu esa avtomobilning bir marta quvvatlanish orqali bosib o‘tadigan umumiy masofasini sezilarli darajada qisqartiradi. O‘zbekiston sharoitida, yoz oylarida harorat qirq besh darajagacha ko‘tarilishini hisobga olsak, bu muammo mahalliy haydovchilar uchun yanada muhimroqdir.
Avtomobil ichidagi iqlim nazorati tizimining to‘liq quvvatda ishlashi ham batareya zaxirasini tezroq sarflanishiga olib keladi. Natijada, mo‘tadil ob-havoda ko‘rsatilgan samaradorlik ko‘rsatkichlari jaziramada o‘z kuchini yo‘qotadi.
Haydovchilar uchun tavsiyalar mutaxassislar jazirama issiqda elektromobildan foydalanishda bir qancha qoidalarga amal qilishni maslahat berishadi. Birinchidan, avtomobilni imkon qadar soya joylarda yoki yopiq turargohlarda qoldirish lozim.
Bu akkumulyator blokining haddan tashqari qizib ketishining oldini oladi. Ikkinchinchidan, quvvatlash jarayonini kunning salqin vaqtlarida, erta tongda yoki tunda amalga oshirish tavsiya etiladi.
Renault 4 kabi modellar zamonaviy issiqlik boshqaruvi tizimlari bilan jihozlangan bo‘lsa-da, fizik qonuniyatlarini butunlay chetlab o‘tib bo‘lmaydi. Yuqori haroratda batareya ichidagi kimyoviy jarayonlar tezlashadi, bu esa uzoq muddatda uning xizmat qilish muddatiga ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Shuning uchun, issiq ob-havoda keskin tezlanishlardan qochish va energiya rekuperatsiyasi tizimidan unumli foydalanish maqsadga muvofiqdir. Xulosa qilib aytganda, zamonaviy elektromobillar o‘ttiz besh darajali issiqqa bardosh bera oladi, biroq bu ularning maksimal samaradorlik bilan ishlashini kafolatlamaydi.
Texnologiyalar rivojlanishi bilan batareyalarning haroratga chidamliligi oshib bormoqda, ammo hozircha haydovchilar tabiat injiqliklarini hisobga olishi lozim.
