Britaniya elektromobil sanoati yangi bojlar sabab xavf ostida qolmoqda
Buyuk Britaniyaning avtomobil ishlab chiqaruvchilar va sotuvchilar jamiyati mamlakat elektromobil sanoati jiddiy xavf ostida qolayotgani haqida rasmiy ogohlantirish bilan chiqdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur vaziyat Britaniyaning Yevropa Ittifoqidan chiqishi, ya’ni Brexit doirasida qabul qilingan savdo kelishuvlari bilan bevosita bog‘liqdir. Amaldagi kelishuvga ko‘ra, 2027-yilning birinchi yanvaridan boshlab mahalliy butlovchi qismlarga qo‘yiladigan talablar sezilarli darajada qat’iylashadi.
Agar ishlab chiqaruvchilar ushbu yangi qoidalarga to‘liq amal qilmasa, Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga eksport qilinadigan har bir avtomobilga o‘n foizlik boj joriy etiladi. Bu esa Britaniya avtomobillarining tashqi bozordagi jozibadorligini kamaytiradi.
Ushbu muammo Britaniya avtosanoati uchun eng mas’uliyatli pallada yuzaga kelmoqda. Hozirgi vaqtda mamlakat zavodlarida Nissan Leaf, Range Rover Electric va Bentley kabi yangi avlod elektromobillarini ommaviy ishlab chiqarishga katta tayyorgarlik ko‘rilmoqda.
Yangi boj tariflari mazkur istiqbolli modellarning xalqaro bozordagi raqobatbardoshligiga jiddiy zarba berishi mumkin. Asosiy muammo shundaki, elektromobillar bojxona to‘lovlaridan ozod etilishi uchun ularning tarkibidagi butlovchi qismlarning aksariyati aynan Britaniya yoki Yevropa Ittifoqi hududida ishlab chiqarilgan bo‘lishi talab etiladi.
Bugungi kunda esa akkumulyatorlar va boshqa muhim texnologik jihozlarning asosiy qismi Osiyo davlatlaridan keltirilmoqda. Sohaga oid ma’lumotlarga ko‘ra, agar 2027-yilgacha mahalliy yetkazib berish tizimi to‘liq shakllantirilmasa, Britaniya zavodlarida yig‘ilgan har bir elektromobil Yevropa bozorida sezilarli darajada qimmatlashadi.
Narxlarning ko‘tarilishi esa xaridorlarning boshqa ishlab chiqaruvchilarga, xususan, Xitoy brendlariga yoki bevosita Yevropa Ittifoqi hududida joylashgan zavodlar mahsulotlariga o‘tib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bu holat Britaniya iqtisodiyoti uchun yirik eksport bozorini yo‘qotish xavfini tug‘diradi.
Mazkur jarayonlar O‘zbekiston avtomobil bozori uchun ham bilvosita ahamiyatga ega. Mamlakatimizda Land Rover, Jaguar va Bentley kabi Britaniya brendlariga bo‘lgan talab va qiziqish ancha yuqori.
Agar ishlab chiqarish xarajatlari ortsa va logistika zanjiri murakkablashsa, bu global narxlarga o‘z ta’sirini o‘tkazadi. Natijada Markaziy Osiyo bozoriga, jumladan, O‘zbekistonga yetkazib beriladigan yuqori toifadagi elektromobillar qiymati ham oshishi ehtimoldan xoli emas.
Mutaxassislarning fikricha, Britaniya hukumati va avtomobil sanoati vakillari zudlik bilan akkumulyator ishlab chiqaruvchi yirik korxonalarni ishga tushirishi lozim. Faqatgina o‘z resurslariga tayanish va mahalliylashtirish darajasini oshirish orqali Britaniya avtosanoati yangi boj to‘lovlaridan qutulib qolishi mumkin.
Bu qadam global elektromobillar poygasida mamlakatning yetakchi mavqeini saqlab qolish uchun yagona to‘g‘ri yo‘l bo‘lib xizmat qiladi. Aks holda, Britaniya avtomobillari xalqaro bozorda o‘z o‘rnini yo‘qotib borishi mumkin.
