AQSH va Eron: To‘rt ssenariy, xavfli ehtimollar
AQSH Prezidenti Donald Tramp Tehrondagi hukumatga qarshi davom etayotgan namoyishlar fonida Eronga nisbatan keskin choralar ko‘rish ehtimolini o‘rganmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
“The Wall Street Journal” ma’lumotiga ko‘ra, AQSH Yaqin Sharqdagi ittifoqchilarini ehtimoliy harbiy harakatlar haqida ogohlantirgan. Shu bilan birga, Britaniyaning “The Telegraph” nashri voqealar rivojining to‘rtta asosiy ssenariysini tahlil qildi.
Birinchi ssenariy – “Ramziy zarbalar”. Bu usul AQSH tomonidan cheklangan havo hujumlarini amalga oshirishni nazarda tutadi.
Maqsad – Eron hukumatiga namoyishchilarni qatl etish va repressiyalar javobsiz qolmasligini ko‘rsatish. Asosiy nishonlar sifatida Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) bazalari yoki yadroviy obyektlar ko‘rilmoqda.
Biroq bu zarbalar yetarlicha kuchli bo‘lmasa, Tehron buni AQSHning ojizligi sifatida qabul qilishi va vaziyat yanada murakkablashishi mumkin. Ikkinchi ssenariy – keng ko‘lamli harbiy kampaniya.
Bu rejimni butunlay ag‘darishga qaratilgan. Harbiy bazalar bilan birga davlat idoralari ham nishonga olinadi.
Bu yo‘l katta resurslarni talab qiladi va tashqi tajovuz eronliklarni hukumat atrofida birlashtirib yuborishi ehtimoli mavjud. Uchinchi ssenariy – Eron oliy rahbari Ali Xominaiyni yo‘q qilish.
AQSH bu orqali Eron hukumatini zaiflashtirib, ularni o‘z talablariga bo‘ysundirishni ko‘zlashi mumkin. Ammo Xominaiyning o‘ldirilishi butun mintaqada diniy va siyosiy nizolarni kuchaytirib, keng ko‘lamli urushga olib kelishi xavfi bor.
To‘rtinchi ssenariy – kiberurush va axborot ko‘magi. AQSH bu yo‘lda Eron ichidagi namoyishchilarni texnologik va axborot yordam bilan qo‘llab-quvvatlashni o‘ylamoqda.
Masalan, kiberhujumlar uyushtirish yoki internet blokadasini yorib o‘tish uchun texnologiyalar yetkazilishi mumkin. Ammo tahlilchilarning fikricha, bu usul uchun vaqt allaqachon boy berilgan.
Endi savol tug‘iladi: AQSHning harbiy aralashuvi mintaqada tinchlikni o‘rnatadimi yoki vaziyatni yanada izdan chiqaradimi?
