Dunyo suv resurslari xavf ostida: inqiroz yaqin!
Dunyo bo‘ylab suv resurslari tobora kamayib bormoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
BMT huzuridagi Suv, atrof-muhit va sog‘liqni saqlash universiteti instituti (UNU-INWEH) tomonidan e’lon qilingan yangi hisobotda bu holat haqida muhim ma’lumotlar keltirilgan. Hisobotda aytilishicha, oxirgi 50 yil ichida 410 million gektar botqoqlik yo‘qolgan.
Yirik ko‘llar hajmi kichraymoqda, ayrim daryolar esa yilning ma’lum davrlarida dengizga yetib bormayapti. Yerosti suv zaxiralarining 70 foizga yaqini barqaror ravishda kamaymoqda, bu esa jiddiy xavotir uyg‘otmoqda.
Iqlim o‘zgarishi ham vaziyatni yanada og‘irlashtirmoqda. 1970 yildan buyon muzliklarning 30 foizdan ortig‘i yo‘qolgan.
Bu holat millionlab insonlar foydalanadigan suv manbalarining qisqarishiga olib kelgan. Suvdan haddan tashqari foydalanish, ifloslanish va ekologik muvozanatning buzilishi ko‘plab suv tizimlarini tiklab bo‘lmas darajaga olib kelmoqda.
Prognozlarga ko‘ra, 2030 yilga kelib dunyo bo‘ylab taxminan 2 milliard kishi xavfsiz ichimlik suvidan foydalanish imkoniga ega bo‘lmaydi. 700 million kishi suv tanqisligi sababli yashash joyini o‘zgartirishga majbur bo‘lishi mumkin.
Shu bilan birga, chuchuk suvga global talab mavjud resurslardan 40 foizga oshadi. Hisobotda O‘zbekiston bo‘yicha ham tashvishli ma’lumotlar keltirilgan.
2030 yilga borib mamlakat suv tanqisligi 7 milliard kub metrga yetishi mumkin. Bu holat O‘zbekistonni suv taqchilligi bo‘lgan 33 davlat qatoriga kiritishi taxmin qilinmoqda.
Mutaxassislar bu holatni “suv inqirozi” deb emas, balki “suv bankrotligi” deb atashni taklif qilmoqda. Ularning fikricha, ayrim hududlarda suv tizimlari o‘zini tiklay olmaydigan darajaga yetib qolgan.
Bu muammo vaqtinchalik emas, balki uzoq muddatli va jiddiy yechimlarni talab qiladi.
