Quyosh yuzasida dog‘lar butunlay yo‘qoldi
2024-yil 22-fevral, yakshanba kuni Rossiya Fanlar akademiyasi Kosmik tadqiqotlar instituti huzuridagi Quyosh astronomiyasi laboratoriyasi olimlari Quyoshning ko‘rinadigan yuzasida dog‘lar butunlay yo‘qolganini tasdiqladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Hozirda Quyosh yuzasi xuddi yangi yuvilgan oynadek mutlaqo toza ko‘rinishda. Qayd etilishicha, sutkalik quyosh dog‘lari indeksi nol darajaga tushgan, chaqnashlar faolligi esa 2024-yildan beri ilk bor to‘liq to‘xtagan.
Ya’ni, Quyosh faolligi vaqtincha pasaygan: na dog‘lar, na chaqnashlar kuzatilmoqda. Biroq mutaxassislar bu holatni global minimal bosqichning boshlanishi sifatida talqin qilish noto‘g‘ri ekanini ta’kidlamoqda.
Ularning so‘zlariga ko‘ra, Yer hozir Quyosh faolligining 25-navbatdagi 11 yillik sikli cho‘qqisidan keyin kuzatiladigan qisqa tinchlanish davriga kirgan. Olimlarning tushuntirishicha, bunday sokinlik Quyosh faol bo‘lgan davrlarda ham kuzatilishi mumkin.
Bu holat Quyosh yuzasidagi eski dog‘larning disk chetiga o‘tib ketishi va yangi dog‘larning hali paydo bo‘lmasligi bilan izohlanadi. Natijada, Quyosh bir muddat soddalashtirilgan ko‘rinishda qoladi.
Laboratoriya vakili Sergey Bogachyov bu vaqtinchalik holat ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Quyosh faolligi bir necha kun yoki hafta ichida yana tiklanishi mumkin.
Mutaxassislarning fikricha, bunday qisqa tanaffuslar Yer uchun ham foydali bo‘lishi mumkin. Geomagnit bo‘ronlar kamayadi, aloqa tizimlarida uzilishlar ehtimoli pasayadi, sun’iy yo‘ldoshlar va energiya tarmoqlari uchun xavf nisbatan past bo‘ladi.
Qisqacha aytganda, Quyoshning vaqtincha tinchlanishi texnik tizimlar uchun qulay sharoit yaratadi. Ma’lumot uchun, Quyosh dog‘lari va chaqnashlar ma’lum davriylikda kuchayib-pasayib turadi.
Ushbu davriy o‘zgarishlar “quyosh sikli” deb ataladi va bir to‘liq sikl taxminan 11 yil davom etadi.
