Sun’iy intellekt soxta hujjatlar bilan sudni chalg‘itdi
Texnologiyalar rivojlanishi hayotimizni yengillashtirsada, ba’zan kutilmagan muammolarni ham keltirib chiqaradi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Hindistondagi voqea bunga misol bo‘la oladi. Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan soxta hujjatlar sud jarayonida muammolarni keltirib chiqardi.
Hindiston Oliy sudi Andxra-Pradesh shtatidagi sudning qarorini qayta ko‘rib chiqishga qaror qildi. Bu holat "institutsional xavotir" sifatida baholandi, chunki yolg‘on ma’lumotlar sudlovning halolligiga putur yetkazdi.
Vijayavada shahrida o‘tgan yilgi voqea shuni ko‘rsatdiki, yosh sudya ko‘chmas mulk ishi bo‘yicha qaror qabul qilayotganda, to‘rtta soxta sud hujjatiga tayangan ekan. Ushbu hujjatlar tarixda mavjud bo‘lmagan va sun’iy intellekt tizimi tomonidan to‘qib chiqarilgan edi.
Generativ sun’iy intellekt tizimlari ba’zan yolg‘on axborotni haqiqat sifatida ko‘rsatishi mumkin. Oliy sud sudyaning xatosini dastlab "yaxshi niyat" bilan qilingan deb hisoblagan edi.
Ammo javobgar tomonning yana bir bor murojaatidan so‘ng, yuqori mahkama vaziyatga jiddiyroq yondashdi va bu holatni intizomiy qoidabuzarlik deb baholadi. Mulk nizosi bo‘yicha qaror ijrosi vaqtincha to‘xtatildi va sud inson nazorati zarurligini ta’kidladi.
Hindiston bu muammoni hal qilish uchun "oq kitob" e’lon qildi. Unda advokatlar va sud xodimlari uchun sun’iy intellektdan foydalanishning xavfsiz chegaralari belgilandi.
Bu voqea texnologiyalar va huquq olamidagi muhim masalalarga e’tibor qaratish lozimligini ko‘rsatdi. Texnologiyalar rivojlanayotgani bilan, inson nazorati va mas’uliyat muhimligini unutmaslik kerak.
