Arxeologlar Qirollar vodiysida qadimgi hind sayyohlari izlarini topdi
Arxeologlar Misrning mashhur Qirollar vodiysida qadimgi hind sayyohlarining izlarini topdilar. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu kashfiyot o‘nlab yozuvlarni ochib berdi va ular uch xil qadimgi hind tillarida bitilganligi ma’lum bo‘ldi. Live Science nashri e’lon qilgan ushbu yangilik Rim imperiyasi tarkibida bo‘lgan Misr davrida hind mehmonlarining keng ko‘lamli sayohatlari haqida yangi ma’lumot beradi.
Bu davr uzoq mamlakatlardan ko‘plab sayyohlar va tadqiqotchilarni jalb qilgan vaqti bilan mashhur edi. Yozuvlar Qirollar vodiysidagi oltita turli mozor majmualarida topilgan.
Yozuvlarni o‘rgangan Lozanna universiteti professori Ingo Straux ular Misr Rim nazorati ostida bo‘lgan va xalqaro mehmonlar uchun mashhur joy bo‘lgan davrga oidligini tushuntirdi. Topilmalar qadimgi Misrning eng muqaddas va sirli joylaridan birida hindlar mavjudligining to‘g‘ridan-to‘g‘ri dalilini beradi.
Ayniqsa muhim yozuvlardan biri sanskrit tilida bo‘lib, uni Kshaharata qirolining elchisi deb tanitgan Indranandin ismli odam yozgan. Professor Strauxning tahliliga ko‘ra, Indranandin boshqa hindlar bilan birga Berenika portiga kemada kelgan va keyin ichkariga sayohat qilib Qirollar vodiysiga yetib kelgan.
Bu sayohat Rim davridagi qadimgi hindlarning rivojlangan dengiz va quruqlik sayohat qobiliyatlarini ko‘rsatadi. Topilgan yozuvlarning taxminan yarmi janubiy Hindistonda qo‘llanilgan qadimgi tamil tilida yozilgan.
Chikaikorran nomi beshta turli mozorda sakkiz marta uchraydi va bu uni bu qadimgi yozuvlarda eng ko‘p tilga olingan shaxsga aylantiradi. Fransuz tadqiqotchisi Sharlotta Shmid bu odamning o‘z ismini mozor devorlaridagi juda baland va yetib borish qiyin joylarda yozganligidan hayratda qolgan.
E’tiborli jihati shundaki, Chikaikorranning ismi fir’avn Ramses IX mozorining kirish qismidan besh metr balandlikda joylashgan bo‘lib, bunday balandlikka chiqish uchun katta kuch va ehtimol maxsus jihoz yoki yordam talab etilgan. Tadqiqotchilar Chikaikorran yollanma askar yoki savdogar bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqdalar, ammo uning aniq maqomi va yozuv joylarini tanlashdagi g‘ayrioddiy motivatsiyasi olimlar jamoasini hali ham hayratda qoldirayotgan sir bo‘lib qolmoqda.
Bu kashfiyot Hindiston va Misr o‘rtasidagi qadimgi xalqaro aloqalarni tushunishimizga qimmatli ma’lumot qo‘shadi. Bu yozuvlar hindlarning Misr tarixiy joylari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqasining eng dastlabki dalillaridan ba’zilarini ifodalaydi va Hindiston yarim orolidan kelgan sayyohlar o‘z davrida allaqachon qadimiy bo‘lgan yodgorliklarda faol ravishda iz qoldirganliklarini ko‘rsatadi.
Topilmalar Rim imperiyasidagi sayohat va turizmning ko‘p madaniyatli tabiatini ta’kidlaydi va qadimgi hind diasporasi va tadqiqot naqshlari bo‘yicha yangi tadqiqot yo‘llarini ochadi. Olimlar bu ajoyib yozuvlarni tahlil qilishda davom etmoqdalar va Misrga kelgan bu qadimgi hind mehmonlarining hayoti, kasblari va motivatsiyalari haqida ko‘proq ma’lumot ochishga umid qilmoqdalar.
Sanskrit va tamil yozuvlarining mavjudligi sayyohlar Hindistonning turli hududlaridan kelganliklarini va o‘z tilida yozishga intilganliklarini ta’sdiqlaydi. Ushbu topilmalar kelajakda qadimgi dunyo madaniyatlarining o‘zaro bog‘liqligini chuqurroq tushunishga yordam beradi va tarixiy ilmiy tadqiqotlar uchun yangi manba bo‘lib xizmat qiladi.
