Tramp Eronning taslim bo‘lish arafasida ekanini ta’kidladi
G7 yetakchilarining yaqinda o‘tkazilgan virtual sammitida AQSh Prezidenti Donald Tramp Eronning taslim bo‘lish arafasida ekanini ta’kidladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mashhur Axios nashrining muzokaralardan xabardor uch rasmiyga tayanib berilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Tramp davom etayotgan mojaroni tez orada yakunlanishiga nisbatan yuqori ishonch bildirdi. U vaziyatni o‘zi saraton deb atagan mintaqaviy tahdidga qarshi qozonilgan g‘alaba sifatida baholadi.
Shunga qaramay, Prezident o‘zining optimistik ritorikasiga qaramay muhim diplomatik to‘siqni tan oldi. Tehronda taslim bo‘lishni rasmiylashtirishga qodir aniq rahbariyat tuzilmasining yo‘qligi AQShni muzokaralar uchun aniq hamkorsiz qoldirmoqda.
Bu vaziyat kelajakdagi kelishuvlarni qiyinlashtirishi mumkin. Geosiyosiy manzara Trampning bayonotidan atigi yigirma to‘rt soat o‘tib, Eronning yangi oliy rahbari Mojtaba Xomanaiy o‘zining birinchi televizion murojaatini qilganida keskin o‘zgardi.
Prezidentning bahosidan farqli o‘laroq, Xomanaiy mojaroni davom ettirishga qat’iy sodiqligini bildirdi. U eronlik shahidlar uchun qasos olishga va’da berdi va yangi frontlar ochilishi haqida ogohlantirdi.
Xususan, strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Hormuz bo‘g‘oziga bosimni oshirish rejalarini ta’kidladi. Bu bayonot Eron qarshiligining muqarrar qulashi haqidagi rivoyatga bevosita qarshi chiqadi va mintaqadagi beqarorlikni yanada kuchaytiradi.
Germaniya kansleri Fridrix Mers, Britaniya Bosh vaziri Kir Starmer va Fransiya Prezidenti Emmanuel Makronni o‘z ichiga olgan G7 yetakchilari Prezident Trampni harbiy harakatlarga tezroq barham berishga chaqirishdi. Ularning asosiy xavotiri global energiya ta’minoti uchun muhim arteriya bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini barqarorlashtirish bo‘lib qolmoqda.
Tramp vaziyat yaxshilanayotgani va tijorat yuk tashishlari tez orada qayta tiklanishini ta’kidlagan bo‘lsa-da, joylardagi haqiqat hali ham xavfli. Iroq qirg‘oqlari yaqinida kamida ikkita neft tankeriga qilingan hujumlar haqidagi xabarlar ma’muriyatning dengiz xavfsizligi bo‘yicha optimistik prognozlariga shubha uyg‘otdi.
Bevosita harbiy qarama-qarshilikdan tashqari, sammit Yevropa ittifoqchilarining mojaroning kengroq oqibatlari, xususan, Rossiyaning beqarorlikdan foydalanish ehtimoli borasidagi chuqur xavotirlarini yoritdi. Global energiya bozorlari noaniqlikka munosabat bildirayotgan bir paytda, diplomatik manevrlar kuchaydi.
G7 yig‘ilishi bilan bir kunda Rossiya maxsus vakili Kirill Dmitriyev Floridada Tramp maslahatchilari Stiv Vitkoff va Jared Kushner bilan yaqinlashib kelayotgan energiya inqirozini hal qilish uchun muzokaralar o‘tkazdi. Ko‘p o‘tmay, AQSh Moliya vazirligi Rossiya neftiga nisbatan, xususan, tranzit yuk tashishlariga qaratilgan bir oylik vaqtinchalik sanksiyalarni yumshatishni e’lon qildi.
Global energiya bozorlarini barqarorlashtirishga qaratilgan bu qadam AQSh Yaqin Sharqdagi harbiy qarama-qarshilik va global iqtisodiy muvozanatni saqlash zarurati o‘rtasidagi ikki tomonlama bosimni boshqarishda amalga oshirishi kerak bo‘lgan murakkab muvozanatni aks ettiradi. 2026 yil mart oyi holatiga ko‘ra, vaziyat hali ham o‘zgaruvchan bo‘lib qolmoqda va xalqaro kuzatuvchilar harbiy bosim bilan diplomatik yechimlar o‘rtasidagi tartibni diqqat bilan kuzatishmoqda.
