Fors ko‘rfazi davlatlari neft yetkazib berishda fors-major holatini e’lon qildi
Fors ko‘rfazidagi yirik energiya ishlab chiqaruvchi davlatlar, jumladan Qatar, Quvayt va Bahrayn, neft va gaz yetkazib berishda fors-major holatini rasman e’lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu qaror AQSh, Isroil va Eron o‘rtasidagi davom etayotgan harbiy mojaro sabab yuzaga keldi. Mojaro natijasida Hormuz bo‘g‘ozi orqali dengiz transporti jiddiy buzildi.
Eron suv yo‘lini to‘sib qo‘yish bilan tahdid qilgani vaziyatni yanada keskinlashtirdi va neft narxi bir barrel uchun 100 dollardan oshib ketdi. Bu haqda Aljazeera.com sayti ma’lumot berdi.
Fors-major atamasi fransuz huquqidan kelib chiqqan bo‘lib, tomonlarni nazorat qilib bo‘lmaydigan kutilmagan holatlar sabab o‘z majburiyatlaridan ozod qiladigan shartnoma bandini ifodalaydi. Fors ko‘rfazi energiya kompaniyalari ushbu qoidani qo‘llab, yetkazib berish shartnomalarini bajara olmaslik holatlarida moliyaviy jarimalardan va zarar ko‘rishdan himoyalanishni maqsad qilmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, urush ko‘pincha oldindan taxmin qilinadigan xavf bo‘lsa-da, muhim yuk tashish yo‘lining butunlay yopilishi favqulodda choralarni asoslash uchun noyob huquqiy vaziyat yaratadi. 2026 yil 23 mart holatiga ko‘ra, global energiya sektori noaniqlikda qolmoqda.
Kompaniyalar hozirgi harbiy harakatlar tankerlarning xavfsiz harakatlanishini ta’minlashni qiyinlashtirayotganini ta’kidlamoqda. Shu bilan birga, huquqshunoslar faqat sud mazkur holatlarning fors-major me’yorlariga to‘g‘ri kelishini aniq belgilab bera olishini qayd etishmoqda.
Shuningdek, Hindiston kabi davlatlar mintaqaviy inqiroz davom etar ekan, muqobil energiya manbalarini ta’minlash maqsadida favqulodda strategiyalarni ishlab chiqishni boshladi.
