Xark oroli Eron iqtisodiyotining neft yuragi hisoblanadi
Xark oroli Fors ko‘rfazi suvlarida joylashgan kichik bir quruqlik bo‘lishiga qaramay, Eron davlati uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu orol mamlakatning neft eksportidagi asosiy markaz hisoblanadi va uning faoliyati butun iqtisodiyotning barqarorligiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatadi. Agar shu orol biror sababga ko‘ra ishdan chiqsa, Eronning neft tashish jarayoni deyarli to‘xtab qoladi.
Shu sababli harbiy tahlilchilar va ekspertlar Xarkni Eron iqtisodiyotining neft yuragi deb atashadi. Mamlakat eksport qiladigan neftning sakkizdan to‘qqiz qismgacha bo‘lgan ulushi aynan shu orol orqali dunyo bozorlariga yetkazib beriladi.
Bu yerda zamonaviy neft terminallari, katta hajmdagi omborxonalar va tankerlarga yuklash uchun mo‘ljallangan maxsus inshootlar jamlanib turadi. Xark oroli Hurmuz bo‘g‘oziga chiqadigan eng muhim neft yo‘llariga juda yaqin joylashgan bo‘lib, bu uning strategik ahamiyatini yanada oshiradi.
Tankerlar shu yerdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri global savdo yo‘llariga chiqib, neftni xalqaro mijozlarga yetkazadi. Orolning ichki tuzilmasi ham juda kuchli himoyalangan holda qurilgan.
Bu yerda millionlab barel neftni saqlashga yetarli bo‘lgan katta omborlar mavjud. Ko‘plab infratuzilma inshootlari yer ostiga joylashtirilgan va mustahkam himoya tizimlarini o‘z ichiga oladi.
Agar ushbu strategik nuqta vayron qilinadigan bo‘lsa, Eron budjetiga asoslangan neft daromadlari keskin ravishda kamayadi va davlat iqtisodiyoti jiddiy zarba oladi. Tarixga nazar tashlasak, Eron-Iroq urushi davrida ham Iroq aviatsiyasi aynan Xark oroliga ko‘p marta hujum qilgan.
Chunki o‘sha paytda ham bu joy Eron iqtisodiyotiga eng og‘ir zarba beruvchi eng zaif va muhim nuqta hisoblangan. Xulosa qilib aytganda, Xark oroli shunchaki tabiiy hudud emas, balki Eron neft eksportining yagona katta markazi va iqtisodiy hayotning asosiy tomiridir.
U Fors ko‘rfazidagi eng muhim logistika nuqtasi sifatida xizmat qiladi va mamlakatning kelajagi uchun strategik ahamiyatini hech qachon yo‘qotmaydi. Ushbu orolning barqarorligi Eronning xalqaro savdodagi o‘rnini belgilaydi va uning himoyasi davlat xavfsizligining eng muhim tushunchalaridan biridir.
