AQSh Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozini yopish xavfini hisobga olmagan
CNN telekanali xabariga ko‘ra, AQSh Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik kengashi Eron bilan bog‘liq harbiy amaliyotni rejalashtirayotgan paytda Tehronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozini yopishi mumkinligi xavfini yetarli darajada hisobga olmagan. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Telekanalga murojaat qilgan bir qancha manbalarning so‘zlariga ko‘ra, Donald Tramp boshchiligidagi ma’muriyat harbiy harakatlar boshlanishi mumkin bo‘lgan vaziyatda yuzaga keladigan iqtisodiy oqibatlarni ham to‘liq qayta ko‘rib chiqmagan. Shu sababdan ham ayrim amerikalik amaldorlar hozirgi holatni AQSh uchun eng yomon ssenariy deb baholamoqda.
Manbalar ta’kidlashicha, harbiy operatsiyaning turli bosqichlarini ishlab chiqish jarayonida Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozini yopishi ehtimoli ikkinchi darajali masala sifatida qabul qilingan. Vashingtondagi rasmiy doiralarda esa Tehron bunday keskin qadam tashlashga tayyor emas, degan fikr ustun bo‘lgan.
AQSh tomonining hisob-kitoblariga ko‘ra, bo‘g‘ozni yopish Eronning o‘z iqtisodiyotiga ham jiddiy zarar yetkazishi mumkin edi. Biroq voqealar rivoji shuni ko‘rsatmoqdaki, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi har qanday keskin qaror nafaqat mintaqaviy barqarorlikka, balki global energiya bozori va xalqaro savdo tizimiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Bu holat dunyo siyosatida juda jiddiy o‘zgarishlarni keltirib chiqarishi ehtimoldan xoli emas. Neft va gaz narxlari keskin o‘sishi, transport yo‘llarining to‘xtashi hamda iqtisodiyotning sekinlashishi kabi omillar ko‘plab davlatlarni qamrab olishi mumkin.
Shu bilan birga, AQShning boshqa davlatlar bilan hamkorligi va strategik rejalari ham qayta ko‘rib chiqilishi kerak bo‘ladi. Ho‘rmuz bo‘g‘ozi dunyoning eng muhim dengiz yo‘llaridan biri hisoblanadi va uning yopilishi butun jahon iqtisodiyotiga katta ta’sir ko‘rsatadi.
Hozirdagi vaziyat siyosatchilar va tahlilchilarni yanada ehtiyotkor bo‘lishga undamoqda. Kelajakdagi qarorlar aniq va o‘lchovli bo‘lishi lozim, aks holda kutilmagan natijalar yuzaga kelishi mumkin.
