Eron va Isroil jangi neft narxini keskin oshirdi

Amerika Qo‘shma Shtatlari, Isroil va Eron ishtirokidagi jangovar harakatlar jahon iqtisodiyotida chuqur tebranishlarga sabab bo‘lmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Bu jarayonda energiya sohasi eng yaqqol zarba olishmoqda. O‘tgan 28-fevral kuni boshlangan hujumlar Fors ko‘rfazi bo‘yidagi savdo aylanmasini buzdi va dunyo bo‘ylab iqtisodiyotning sekinlashishi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi.

Eng katta muammo Hormuz bo‘g‘zida yuzaga kelmoqda. Ushbu tor suv yo‘li orqali dunyoning beshdan bir qismiga yaqin neft va gaz o‘tkaziladi.

Bu yerda kemalar qatnovining kamayishi hamda infratuzilmaga qilingan hujumlar neft narxiga bevosita ta’sir ko‘rsatdi. Brent markali neftning bir barrel narxi 106 dollarga yetib, mojaro boshlanishidan oldingi darajadan qariyb 40 foizga ko‘tarildi.

Suyultirilgan tabiiy gaz narxlari esa yana ham keskin o‘sib, 60 foizga yaqin ortishni qayd etdi. 2-mart kuni QatarEnergy kompaniyasi Eron dronlarining hujumiga uchraganidan so‘ng suyuqlantirilgan gaz ishlab chiqarishni vaqtincha to‘xtatdi.

Qatar dunyo bozorining yarmidan ko‘proq qismini ta’minlaydigan yetakchi eksportyorlardan biri bo‘lgani uchun, bu hodisa Osiyo mamlakatlari uchun jiddiy xavf tug‘dirdi. Xitoy, Hindiston, Yaponiya va Janubiy Koreya kabi davlatlar endi yangi yetkazib beruvchilarni qidirishga majbur bo‘lib, narxlarning oshishi ularning iqtisodiyotiga og‘ir yuk bo‘lmoqda.

Yoqilg‘i narxlarining oshishi endi barcha milliy iqtisodiyotlarga tarqalmoqda. Global Petrol Prices xalqaro tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, 28-fevraldan beri dunyoning kamida 85 ta mamlakatida benzin narxlari oshgan.

Iqtisodchilar ogohlantirishmoqdaki, agar mojaro bir necha oy davom etsa, neft narxi yanada keskin ko‘tarilishi mumkin. Bu esa importga qaram mamlakatlarda iqtisodiy o‘sishning sustlashuviga va hatto retsessiya xavfini keltirib chiqarishi ehtimoldan yiroq emas.