Eron Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tishga tanlab ruxsat bermoqda
Tehron hozirda Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tishga intilayotgan ayrim davlatlar bilan diplomatik muzokaralarni davom ettirmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu haqda Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi ma’lumot berdi, garchi u aynan qaysi mamlakatlar haqida gap borayotganini aniq nishga tushirmagan bo‘lsada. Vazirning ta’kidlashicha, yakuniy qaror asosan harbiylar qo‘lida bo‘lib, siyosiy kelishuvlar yonida harbiy nazorat ham hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Keyinchalik Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili Ismoil Bag‘oniy ayrim davlatlarga tegishli kemalar maxsus ruxsatnoma asosida bo‘g‘ozi o‘tkazilganini tasdiqladi. Mutaxassislar fikricha, Tehron Ho‘rmuz bo‘g‘ozi to‘liq ochishni maqsad qilgan holda, tanlab ruxsat berish siyosatini qo‘llamoqda.
Bu yondashuv mintaqadagi siyosiy bosimni yumshatish va jahon neft bozorida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan keskinliklardan himoya qilishga xizmat qiladi. Hozirgi kunda AQSH prezidenti Donald Tramp Yevropa ittifoqchilariga murojaat qilib, ularni bo‘g‘ozi ochishga qaratilgan harakatlar bilan qo‘shilishga chaqirdi.
U agar zarur yordam ko‘rsatilmasa, NATO uchun juda og‘ir kelajak kutayotganini ta’kidladi. Biroq Yevropa davlatlari, jumladan Buyuk Britaniya, Germaniya va Fransiya boshqa NATO a’zolari Yaqin Sharqdagi harbiy ishtirokni kengaytirmasliklarini bildirdilar.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, AQSH istagi bilan kuch qo‘llab bo‘g‘ozi ochilishi mumkin, ammo bunday harakat katta xavf va global darajadagi keskinlikni keltirib chiqarishi ehtimoli yuqori. Bundan tashqari, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi to‘liq ochish uchun ba’zan quruqlikda ham harbiy amaliyot o‘tkazish talab qilinishi mumkin.
Bu esa uzoq muddat davom etadigan va jiddiy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan kurashlar bilan bog‘liq. Shu tariqa, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi muammosi nafaqat mintaqaviy, balki butun dunyo siyosati va iqtisodiyoti uchun ham katta ahamiyat kasb etmoqda.
Ushbu vaziyat Eron, AQSH va Yevropa davlatlari o‘rtasidagi strategik yondashuvlarini sinovdan o‘tkazmoqda va kelajakdagi qarorlar dunyo barqarorligiga bevosita ta’sir qiladi. Har bir tomon o‘z manfaatlari himoyasida ehtiyotkorlik bilan harakat qilmoqda va vaziyatning murakkabligi ortib bormoqda.
