Dunyodagi eng yirik A23a aysbergi deyarli to‘liq erib bitdi
Tabiatning eng hayratlanarli va ulkan hodisalaridan biri o‘z nihoyasiga yetdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
2025-yilning yakuniga kelib, sayyoramizdagi eng yirik muz bo‘lagi sifatida e’tirof etilgan A23a aysbergi deyarli to‘liq yemirildi va o‘zining dastlabki kengligining 99 foizidan mahrum bo‘ldi. Bu haqda Arktika va Antarktika ilmiy-tadqiqot instituti mutaxassislari rasmiy ma’lumot berishdi.
Muz gigantining so‘nggi holati haqida gapirganda, mutaxassislar raqamlarga alohida to‘xtalib o‘tishdi. Joriy yilning yanvar oyida ushbu muz tog‘ining hududi taxminan 1300 kvadrat kilometrni tashkil qilar edi.
Biroq bugungi kunga kelib, undan atigi 50 kvadrat kilometrdan ham kamroq qism qolgan. Ayni damda A23a ochiq ummon bag‘rida suzib yuribdi va barchaning ko‘z o‘ngida parchalanib bormoqda.
Institutning Muz va gidrometeorologiya ma’lumotlari markazi yetakchi eksperti Polina Soloshchukning ta’kidlashicha, ushbu jarayonni to‘xtatib bo‘lmaydi. So‘nggi uch oylik davr ichida A23a qariyb ming kilometr masofani ortda qoldirib, Janubiy va Atlantika okeanlari tutashgan chegaragacha yetib keldi.
Hozirda u janubiy kenglikning 49-paralleli atrofida harakatlanmoqda. Mutaxassislarning xulosasi esa qisqa va keskin bo‘ldi, ya’ni A23a aysbergi o‘z hayotini butunlay yakunladi.
Bu ulkan muzlikning yo‘q bo‘lib ketishi iqlim o‘zgarishlari va tabiatning tabiiy jarayonlari natijasidir. Ma’lumot uchun, A23a aysbergi bundan ancha yillar oldin, ya’ni 1986-yilda Antarktidadagi Filxner shelf muzligidan uzilib chiqqan edi.
O‘shanda uning umumiy maydoni 4170 kvadrat kilometrni tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich ko‘plab yirik shaharlar hududidan bir necha barobar kattadir. Ushbu muz giganti 30 yildan ziyod vaqt davomida Ueddell dengizining sayozlik qismida qo‘zg‘almasdan turdi.
Keyinchalik u Antarktida sohillari bo‘ylab o‘z sayohatini boshladi. 2025-yilning boshida yana bir bor to‘xtab qolgan bo‘lsa-da, avgust oyiga kelib Janubiy Jorjiya oroli yaqinida harakatini qayta tikladi.
Biroq yil so‘ngidagi keskin yemirilish natijasida A23a o‘z hajmini butunlay yo‘qotdi va dunyodagi eng ulkan aysberg maqomi bilan xayrlashdi. Endilikda u faqat kichik bo‘laklar ko‘rinishida okean suvlariga singib ketmoqda.
