Eron muzokaralarni boshlash uchun AQSH oldiga beshta talab qo‘ydi

Oq uy va Eron o‘rtasidagi diplomatik munosabatlar o‘ta keskin pallaga kirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Fars axborot agentligining ishonchli manbalarga tayanib tarqatgan xabariga ko‘ra, Tehron rasmiylari muzokaralarning navbatdagi bosqichini boshlash uchun Vashington oldiga ishonchni qayta tiklashga qaratilgan beshta asosiy talabni qo‘ydi. Ushbu talablar to‘plami AQSH tomonidan ilgari surilgan o‘n to‘rt banddan iborat tinchlik loyihasiga javob tariqasida tayyorlangan.

Eron tomoni Amerikaning takliflarini bir yoqlama va mamlakat milliy manfaatlariga mutlaqo zid deb hisoblamoqda. Tehron hukumati muayyan shartlar so‘zsiz bajarilmaguncha muloqotlar stoliga qaytmasligini qat’iy bildirdi.

Eronning ishonch shartlari orasida birinchi navbatda barcha jabhalarda, xususan, Livan hududida harbiy harakatlarni to‘xtatish masalasi turibdi. Shuningdek, mamlakatga nisbatan joriy etilgan barcha iqtisodiy cheklovlarni olib tashlash va chet el banklarida muzlatib qo‘yilgan Eron mablag‘lariga qo‘yilgan taqiqlarni yechish talab qilinmoqda.

Bundan tashqari, rasmiy Tehron qurolli to‘qnashuvlar oqibatida yetkazilgan barcha moddiy zararlar uchun tovon to‘lanishini hamda Hormuz bo‘g‘ozi ustidan Eronning to‘liq suvereniteti e’tirof etilishini istayapti. Eron tomoni pokistonlik vositachilar orqali Oq uyga o‘z noroziligini yetkazdi.

Ma’lum qilinishicha, dengiz blokadasining hamon davom etayotgani Tehronda Vashingtonning tinchlikka bo‘lgan intilishlariga nisbatan katta shubha uyg‘otmoqda. Shu yilning aprel oyidan buyon tomonlar o‘rtasida vaqtinchalik sulh amal qilayotgan bo‘lsa-da, vaziyat har lahzada izdan chiqishi mumkin.

Joriy yilning may oyida AQSH prezidenti Donald Tramp Eronning shartlarini mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan hujjat deb atagan edi. Xalqaro nashrlarning ma’lumotlariga ko‘ra, Oq uy ma’muriyati harbiy amaliyotlarni qayta boshlash imkoniyatlarini ko‘rib chiqmoqda.

Tehron esa bunga javoban, agar yangi hujumlar sodir etilsa, uranni boyitish darajasini rekord darajaga, ya’ni 90 foizgacha ko‘tarishini ma’lum qildi. Bunday holat mintaqada yangi qurolli to‘qnashuvlar xavfini yanada oshirmoqda.

Tomonlar o‘rtasidagi ushbu shartlar jangi diplomatik yechimdan ko‘ra ko‘proq harbiy qarama-qarshilikka yetaklashi mumkinligi kuzatuvchilarni xavotirga solmoqda.