Everest cho‘qqisi bir vaqtlar okean tubida bo‘lgani aniqlandi
Everest bugungi kunda sayyoramizdagi eng baland cho‘qqi sifatida barchaga ma’lum. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Biroq uning eng yuqori qatlamlarida aniqlangan ohaktoshlar va qadimiy dengiz jonzotlarining qoldiqlari bu hududning o‘tmishi haqida hayratlanarli ma’lumotlarni ochib beradi. Ushbu topilmalar ulkan tog‘ tizmasi bir vaqtlar okean tubida bo‘lganini yaqqol anglatadi.
Olimlar bu hodisani Himolay tog‘larining shakllanish tarixi bilan izohlaydi. Taxminan ellik million yil muqaddam Hindiston tektonik plitasi shimol tomonga harakatlanib, Osiyo plitasi bilan to‘qnashgan.
Mazkur ulkan to‘qnashuv natijasida yuzaga kelgan kuchli bosim yer qobig‘ining deformatsiyasiga sabab bo‘lgan. O‘sha davrda mavjud bo‘lgan Tetis okeani tubida million yillar davomida to‘plangan cho‘kindi jinslar va ohaktoshlar sekin-asta yuqoriga ko‘tarila boshlagan.
Aynan shu jarayon natijasida okean tubidagi qatlamlar Himolay tog‘ tizmasining tarkibiy qismiga aylangan. Dengiz jonzotlarining toshga aylangan qoldiqlari ham ushbu jinslar ichida saqlanib qolgan.
Shu sababli Everest cho‘qqisida uchraydigan dengiz hayoti izlari tog‘ning qadimiy ummon qa’ridan ko‘tarilganini isbotlovchi eng muhim dalillardan biri sanaladi. E’tiborli jihati shundaki, bu geologik jarayon hali ham to‘liq to‘xtagani yo‘q.
Yer ostidagi tektonik harakatlar davom etayotgani sababli Himolay tog‘lari juda sekin sur’atlarda bo‘lsa-da, har yili bir necha millimetrga yuqoriga ko‘tarilishda davom etmoqda. Bu esa tabiatning naqadar qudratli ekanini va yer yuzasining shakllanishi million yillar davom etadigan murakkab jarayon ekanini ko‘rsatadi.
Everest nafaqat balandlik timsoli, balki sayyoramizning uzoq o‘tmishidan so‘zlovchi jonli muzeydir.
