Dunyo okeanlarida suv harorati rekord darajadagi issiqlikni qayd etdi
Dunyo okeanlarida muntazam kuzatuvlar yo‘lga qo‘yilganidan buyon eng yuqori global harorat ko‘rsatkichi qayd etildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Yevropaning Yerni masofadan turib kuzatish bo‘yicha Kopernik dasturi bergan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yil 22-avgust kuni okean yuzasidagi suvning o‘rtacha harorati 21,1 daraja Selsiyga yetgan. Bu ko‘rsatkich avvalgi rekordlardan sezilarli darajada yuqori bo‘lib, sayyoramizdagi suv havzalari misli ko‘rilmagan sur’atlar bilan isiyotganidan dalolat beradi.
Olimlar ushbu holatni global iqlim o‘zgarishining jiddiy belgisi sifatida baholamoqda. Avvalgi eng yuqori harorat ko‘rsatkichi 2024-yilning mart oyida kuzatilgan bo‘lib, o‘shanda suv harorati 21,09 darajani tashkil etgan edi.
Yangi rekord avvalgisidan uncha katta farq qilmasa-da, uning aynan yilning avgust oyida sodir bo‘lgani mutaxassislarni qattiq tashvishga solmoqda. Odatda okean suvlarining isishi ma’lum mavsumiy qonuniyatlarga bo‘ysunadi, biroq so‘nggi yillardagi o‘zgarishlar bu tartibning buzilayotganini ko‘rsatmoqda.
Mavsumiy o‘zgarishlar va kutilmagan rekord Mutaxassislarning tushuntirishicha, okean yuzasidagi eng yuqori global haroratlar odatda Janubiy yarimsharda yoz mavsumi hukm surayotgan vaqtga to‘g‘ri keladi. Shu sababli, suv haroratining eng baland nuqtasi mart yoki aprel oylarida kuzatilishi tabiiy jarayon hisoblanar edi.
Biroq avgust oyida bunday yuqori ko‘rsatkichning qayd etilishi iqlim tizimidagi muvozanat izdan chiqayotganini anglatadi. Tadqiqotchilar bunday keskin isishning bir necha asosiy sabablarini keltirib o‘tmoqdalar.
Birinchi navbatda, bu El-Nino tabiiy hodisasining ta’siri bo‘lsa, ikkinchi va eng asosiy omil inson faoliyati natijasida yuzaga kelayotgan global isish jarayonidir. O‘nlab yillar davomida atmosferaga chiqarilgan issiqxona gazlari okeanlar tomonidan yutilishi natijasida suv havzalarida ulkan miqdorda issiqlik energiyasi to‘planib qolgan.
Dunyo okeani haroratining ko‘tarilishi nafaqat dengiz jonivorlari va ekotizimiga, balki butun yer yuzidagi ob-havo sharoitlariga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Issiq suv dovullar va to‘fonlarning yanada kuchliroq bo‘lishiga, muzliklarning erish tezlashishiga hamda dengiz sathi ko‘tarilishiga sabab bo‘ladi.
Olimlar agar atmosferaga chiqarilayotgan zararli chiqindilar miqdori kamaytirilmasa, bunday rekordlar kelgusida yanada tez-tez takrorlanishi haqida ogohlantirmoqda.
