Madagaskar primati exolokatsiya yordamida ozuqa topishning noyob usulini qo'llaydi

Madagaskar orolida yashovchi ay-ay primati tabiatdagi eng o‘ziga xos ov qilish usuliga ega jonzotlardan biri hisoblanadi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

U o‘z o‘ljasini qidirishda ko‘rish qobiliyatidan ko‘ra ko‘proq eshitish a’zolariga tayanadi va bu jarayonda o‘zining g‘ayritabiiy darajada uzun o‘rta barmog‘idan foydalanadi. Ushbu jonivor daraxt tanalarini taqillatish orqali ichki bo‘shliqlarni va u yerda yashiringan hasharot lichinkalarini aniqlaydi, bu esa uni primatlar olamidagi yagona exolokatsiya usulidan foydalanuvchi turga aylantiradi.

Ozuqa topishning murakkab bosqichlari Ay-ayning ov qilish jarayoni bir necha izchil harakatlardan iborat. Dastlab u daraxt shoxlari bo‘ylab harakatlanib, o‘zining ingichka barmog‘i bilan yog‘och yuzasiga soniyasiga sakkiz martagacha tezlikda urib chiqadi.

Bu harakat natijasida hosil bo‘lgan aks-sado daraxt ichidagi bo‘shliqlar va hasharotlarning joylashgan o‘rnini bildiradi. Jonivorning katta va sezgir quloqlari eng past chastotali tovushlarni ham ilg‘ashga qodir bo‘lib, o‘ljaning har bir qimirlashini aniq ko‘rsatib beradi.

O‘lja joylashgan nuqta aniq bo‘lgach, ay-ay o‘zining o‘tkir va mustahkam tishlarini ishga soladi. U daraxt po‘stlog‘ini kemirib, kichik teshik ochadi.

Shundan so‘ng, u o‘zining eng asosiy quroli hisoblangan uzun barmog‘ini teshik ichiga kiritadi. Ushbu barmoq boshqalariga qaraganda ancha harakatchan bo‘lib, u hasharot lichinkalarini xuddi jarrohlik asbobidek mahorat bilan ushlab, tashqariga sug‘urib oladi.

Tabiatdagi noyob moslashuv Mutaxassislar ushbu jarayonni ilmiy tilda taqillatib ozuqa qidirish deb atashadi. Ay-ayning bunday usulni tanlaganiga asosiy sabab, uning yashash muhitida xuddi shunday vazifani bajaruvchi qizilishtonlarning yo‘qligidir.

Evolyutsiya natijasida bu primat qushlar bajaradigan ishni o‘z zimmasiga olgan va ozuqa zanjirida bo‘sh qolgan o‘rinni egallagan. Ushbu jonzotning tuzilishi va xatti-harakatlari biologlar uchun hamon katta qiziqish uyg‘otib kelmoqda.

Uning nafaqat barmog‘i, balki butun tana tuzilishi, ayniqsa bosh suyagi va eshitish tizimi aynan shu turdagi ovga moslashgan. Ay-ayning bunday noyob qobiliyati tabiatning naqadar xilma-xil va har bir jonzot o‘z yashashi uchun alohida yo‘l topishiga yorqin misol bo‘la oladi.