Hurmuz bo'g'ozida kemalar qatnovi so'nggi oylardagi eng past darajaga tushdi
Dunyo neft savdosining asosiy arteriyasi hisoblangan Hurmuz bo‘g‘ozida tijoriy kemalar qatnovi keskin qisqarib, joriy yilning may oyidan buyon kuzatilmagan eng past darajaga tushdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Reuters agentligining kemalarni kuzatish tizimlari ma’lumotlariga tayanib xabar berishicha, strategik ahamiyatga ega ushbu hudud orqali o‘tayotgan neft va xomashyo tashuvchi kemalar oqimi kundan-kunga kamaymoqda. AQSH va Eron o‘rtasidagi tankerlarga uyushtirilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri hujumlar hamda harbiy zarbalar fonida yuzaga kelgan ushbu vaziyat global yoqilg‘i ta’minoti va energetika bozorida yangi xavotirlarni keltirib chiqardi.
Dengiz monitoringi xizmatlari hududdagi xavf darajasi yuqori ekanidan dalolat beruvchi raqamlarni e’lon qildi. Kpler tahliliy kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi o‘n kun ichida Hurmuz bo‘g‘ozi orqali sutkasiga o‘rtacha atigi 10 ta xomashyo tashuvchi kema harakatlangan.
Taqqoslash uchun, o‘tgan haftaning juma kuni 15 ta, shanba kuni esa 13 ta yuk kemasi o‘tgan bo‘lsa, yakshanba kuniga kelib bu ko‘rsatkich rekord darajada pasaydi. AQSH Energetika vaziri Kris Rayt bo‘g‘oz orqali neft tashish hajmi harbiy harakatlar boshlanishidan oldingi ko‘rsatkichlarga nisbatan sezilarli darajada kamayganini rasman tasdiqladi.
Dengizdagi harbiy to‘qnashuvlar va zarbalar Hududda tomonlar o‘rtasidagi ziddiyat ochiq harbiy to‘qnashuv tusini oldi. AQSH Markaziy qo‘mondonligi Amerika harbiylari Xark oroli yaqinida va O‘mon qo‘ltig‘ida Eronga tegishli uchta neft tankeriga zarba berganini e’lon qildi.
Bunga javoban Eron qurolli kuchlari Hurmuz bo‘g‘ozida AQSH bilan aloqador bo‘lgan uchta tankerga hujum uyushtirdi. Shuningdek, Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi AQSH harbiy-dengiz kuchlarining samolyot tashuvchi kemasi va esminetsiga ballistik raketalar bilan zarba yo‘llaganini ma’lum qildi.
Diplomatik aloqalarning uzilishi va yangi sanksiyalar Bir necha oy davom etgan diplomatik urinishlar yana boshi berk ko‘chaga kirib qoldi. Iyun oyi o‘rtalarida Vashington va Tehron o‘rtasida imzolangan tinchlik memorandumi atigi uch hafta amal qildi.
Tomonlarning bir-birini tijoriy kemalarga hujum qilishda ayblashi yangi harbiy zarbalar seriyasini boshlab berdi. AQSH Prezidenti Donald Tramp Eronga qarshi misli ko‘rilmagan miqyosdagi iqtisodiy operatsiya va to‘liq izolyatsiya boshlanishini e’lon qildi.
Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi AQSHning ushbu bayonotlarini keskin qoralab, Vashingtonning xatti-harakatlarini mintaqadagi barqarorlikka tahdid deb atadi. Hozirda Hurmuz bo‘g‘ozidagi vaziyat o‘ta qaltisligicha qolmoqda, bu esa jahon bozorida neft narxining beqarorlashishiga va xalqaro savdo yo‘llarining xavfsizligi borasidagi xavotirlarning ortishiga sabab bo‘lmoqda.
Ekspertlar vaziyat yanada keskinlashsa, global energiya inqirozi yuzaga kelishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
