Kanadalik shoira Enn Karson adabiyot bo‘yicha Nobel mukofotiga loyiq ko‘rildi

Bugun, 8-oktabr kuni adabiyot yo‘nalishi bo‘yicha 2026-yilgi Nobel mukofoti sovrindori e’lon qilindi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Nufuzli xalqaro mukofotga kanadalik mashhur shoira va yozuvchi Enn Karson munosib ko‘rildi. Nobel qo‘mitasi ijodkorning klassik an’analarni zamonaviy adabiyot bilan uyg‘unlashtirib, yangi badiiy shakllar yaratishdagi jasoratli va o‘ziga xos yondashuvini yuksak baholadi.

Ushbu e’tirof Enn Karsonning jahon adabiyoti xazinasiga qo‘shgan beqiyos hissasining navbatdagi tasdig‘i bo‘ldi. Enn Karson 1950-yilda Kanadaning Toronto shahrida dunyoga kelgan.

U o‘z faoliyatini nafaqat ijodkor, balki yetuk olim sifatida ham boshlagan. 1981-yilda klassik filologiya sohasida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan Karson uzoq yillar davomida she’riyat, badiiy tarjima va ilmiy-pedagogik faoliyatni uzviy bog‘liqlikda olib bordi.

Uning asarlarida qadimgi yunon va rim adabiyoti merosi zamonaviy tafakkur prizmasi orqali qayta talqin etilishi bilan ajralib turadi. Ijodiy yo‘nalish va ilmiy faoliyat Yozuvchi ijodining markazida so‘zlarning kelib chiqishi, ularning tub ma’nolari va etimologik ildizlari yotadi.

Karsonning o‘zi ham so‘zlarning tarixini o‘rganishni o‘z ijodiy ilhomining asosiy manbalaridan biri deb hisoblaydi. Uning she’rlari va nasriy asarlari o‘quvchini chuqur mushohada yuritishga, tilning naqadar boy va qirrali ekanligini anglashga undaydi.

Bu esa uni zamonaviy she’riyatning eng murakkab va ayni paytda eng jozibali namoyandalaridan biriga aylantirgan. Enn Karson ko‘p yillar davomida Shimoliy Amerikaning eng nufuzli oliy ta’lim muassasalarida, jumladan, Makgill, Michigan va Prinston universitetlarida talabalarga dars bergan.

Uning ilmiy salohiyati va adabiy mahorati xalqaro miqyosda bir necha bor e’tirof etilgan. Xususan, u 1998-yilda Guggenxaym, 2000-yilda esa Mak-Artur stipendiyalariga loyiq topilgan.

Shuningdek, adib Lannan adabiy mukofoti hamda bir qator nufuzli she’riyat tanlovlari g‘olibi hisoblanadi. Yuksak e’tirof va mukofotlar Ijodkorning 2014-yilda nashr etilgan asari unga Griffin she’riyat mukofotini taqdim etgan edi.

Uning har bir yangi kitobi adabiy jamoatchilik orasida katta qiziqish uyg‘otib keladi. Karsonning Nobel mukofotiga sazovor bo‘lishi uning XXI asr jahon she’riyatidagi o‘rni naqadar yuqori ekanligini ko‘rsatadi.

Uning asarlari insoniyatning ma’naviy olami va tilning cheksiz imkoniyatlarini tadqiq etuvchi noyob manba bo‘lib xizmat qiladi. Nobel mukofotining topshirilishi Enn Karsonning nafaqat Kanadada, balki butun dunyoda eng o‘qiladigan va e’zozlanadigan mualliflardan biri ekanligini yana bir bor isbotladi.

Uning ijodi qadimiy qadriyatlar va zamonaviy qarashlar o‘rtasida mustahkam ko‘prik vazifasini o‘tamoqda. Adabiyot olamidagi ushbu muhim voqea jahon she’riyatining rivojlanishiga yangi turtki berishi shubhasizdir.